قضا و قدر

قضا و قدر از عقاید قطعى اسلامى است که در کتاب و سنت وارد شده و دلایل عقلی نیز آن‌را تأیید مى‌کند. قضاء به‌معناى گذراندن و به پایان رساندن و تقدیر به‌معناى اندازه‌گیرى است و از این‌روى مرتبه تقدیر قبل از مرتبه قضاء خواهد بود. تقدیر و قضاء از صفات فعلیه الهی است و براى تعیین جایگاه آنها باید مراتب فعل را مورد توجه قرار داد. اشکال اصلى در مورد قضاء و قدر الهى این است که اگر افعال اختیارى انسان هم مشمول آنها باشد جایى براى انتخاب و اختیار وى باقى نمى‌ماند. در پاسخ این اشکال باید گفت که تعلق اراده و قضا و قدر الهى به افعال انسان در طول تعلق اراده انسان است و با آن مزاحمتى ندارد.