قلع و قمع بنای غیر مجاز — هرگاه کسی در زمین خود با مصالح

(۵) اگر خواهان اجازه ی احداث بنا یا غرس اشجار را داده باشد دیگر نمی تواند، قلع و قمع آن را بخواهد و صرفاً مستحق دریافت أجرت المثل است. (۶) اگر اعیان احداثی ناشی از حق زارعانه باشد نمیتوان قلع و قمع آن را از محکمه درخواست کرد. این دعوی منوط به داشتن سند مالکیت است و اگر خواهان، سند مالکیت عین و یا منافع ارایه دهد دعوی رد میشود. (۸) اگر برای دادگاه محرز شود فردی که ملک را متصرف شده است بدون سوء نیت و بر اثر اشتباه محاسباتی در ملک بنا ساخته و یا درخت غرس کرده و میزان ضرری که در نتیجه ی قلع و قمع به متصرف وارد میشود، بسیار بیشتر از ضرر مالک است در صورت موافقت متصرف به پرداخت قیمت زمین به مالک، دادگاه حکم به قلع و قمع مستحدثات نمی دهد؛ بلکه حکم به پرداخت قیمت زمین توسط متصرف و اصلاح سند، صادر میکند. در صورتی که در ملک مورد حکم تصرف عدوانی زراعت شده باشد، اگر موقع برداشت محصول رسیده باشد متصرف عدوانی باید فوری محصول را برداشت و أجرت المثل را تأدیه کند. چنان چه موقع برداشت محصول نرسیده باشد، چه این که بذر روییده یا نروییده باشد، محکوم له پس از جلب رضایت متصرف عدوانی، مخیر است بین این که قیمت زراعت را نسبت به سهم صاحب بذر و دسترنج او متصرف عدوانی باقی بگذارد و اجرت المثل آن را دریافت کند. هم چنین محکوم له می تواند متصرف عدوانی را به معدوم کردن زراعت و اصلاح آثار تخریبی که توسط وی انجام گرفته است مکلف کند. تبصره در صورت تقاضای محکوم له دادگاه متصرف عدوانی را به پرداخت أجرت المثل زمان تصرف نیز محکوم میکند. مستأجر، مباشر خادم کارگر و به طور کلی اشخاصی که ملکی را از طرف دیگری متصرف می باشند، می توانند به قایم مقامی مالک برابر مقررات بالا شکایت کنند. هرگاه کسی در زمین خود با مصالح متعلقه به دیگری بنایی سازد یا درخت غیر را بدون اذن مالک در آن زمین غرس کند، صاحب مصالح یا درخت میتواند، قلع یا نزع آن را بخواهد مگر این که به اخذ قیمت تراضی شود. هرگاه مستأجر بدون اجازه ی موجر در خانه یا زمینی که اجاره کرده است، وضع بنا یا غرس اشجار کند، هر یک از موجر و مستأجر حق دارد، هر وقت بخواهد بنا را خراب یا درخت را قطع کند. در این صورت اگر در عین مستأجره نقصی حاصل شود بر عهده ی مستأجر است. هرگاه مستأجر به موجب عقد اجاره مجاز در بنا یا غرس بوده باشد، موجر نمی تواند، مستأجر را به خراب کردن یا کندن آن اجبار کند و بعد از انقضای مدت، اگر بنا یا درخت در تصرف مستأجر باقی بماند، موجر حق مطالبه ی أجرت المثل زمین را خواهد داشت و اگر در تصرف موجر باشد، مستأجر حق مطالبه ی اجرت المثل بنا یا درخت را خواهد داشت. مزارعه عقدی است که به موجب آن احد از طرفین زمینی را برای مدت معینی به طرف دیگر میدهد که آن را زراعت کرده و حاصل را تقسیم کند. کلیه ی مالکان یا متصرفان اراضی زراعی و باغ های موضوع این قانون که به صورت غیر مجاز و بدون اخذ مجوز از کمیسیون موضوع تبصره ی ۱ ماده ی ۱ این قانون اقدام به تغییر کاربری کند، علاوه بر قلع و قمع بنا، به پرداخت جزای نقدی تبصره ی ۱ - سازمانها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و شهرداری ها نهادهای عمومی و شرکتها و مؤسسات دولتی که شمول قانون، نسبت به آنها مستلزم ذکر نام است نیز مشمول مقررات این قانون میباشند. تبصره ی ۲ - هر یک از کارکنان دولت و شهرداری ها و نهادها که در اجرای این قانون به تشخیص دادگاه صالحه تخطی کرده باشند، ضمن ابطال مجوز صادره به جزای نقدی از یک تا سه برابر بهای اراضی زراعی و باغ ها به قیمت روز زمین با کاربری جدید که مورد نظر متخلف بوده است و در صورت تکرار علاوه بر جریمه ی مذکور به انفصال دایم از خدمات دولتی و شهرداری ها محکوم خواهند شد. سر دفتران متخلف نیز به شش ماه تا دو سال تعلیق از خدمت و در صورت تکرار به شش ماه حبس و محرومیت از سر دفتری محکوم میشوند. هرگونه تغییر کاربری در قالب ایجاد بنا برداشتن یا افزایش شن و ماسه و سایر اقداماتی که بنا به تشخیص وزارت جهاد کشاورزی تغییر کاربری محسوب می شود چنان چه به طور غیر مجاز و بدون اخذ مجوز از کمیسیون موضوع تبصره ی ۱ ماده ی ۱ این قانون صورت پذیرد جرم بوده و مأموران جهاد کشاورزی محل مکلفند نسبت به توقف عملیات اقدام و مراتب را به اداره ی متبوع، جهت انعکاس به مراجع قضایی اعلام کنند.