قِمار: اقسام

بازی و مغالبه یا با آلات قمار انجام می‌شود و یا بدون آن. در هر دو صورت، یا همراه شرط‌بندی و برد و باخت است و یا بدون آن که در مجموع چهار قسم می‌شود. اینک حکم هر یک: ۱. بازی با آلات قمار، خواه آلاتی که برای همین کار ساخته شده باشد، مانند پاسور و شطرنج و یا برای این کار ساخته نشده، لیکن بازی با آن در میان مردم رایج باشد، از قبیل گردو و تخم مرغ. این قسم در صورتی که همراه با شرط بندی باشد، بدون شک، حرام و مصداق قمار است. ۲. بازی با آلات قمار بدون شرط‌بندی برای سرگرمی و تفریح و مانند آن. بسیاری از فقها این قسم را نیز حرام دانسته‌اند، لیکن برخی در حرمت آن اشکال و تامل کرده‌اند. بعضی تنها در نرد و شطرنج حکم به حرمت آن کرده و در غیر آن دو، جواز را مطابق اصل دانسته‌اند. ۳. بازی با شرط بندی بدون آلات قمار، مانند کشتی ، دو و میدانی و وزنه‌برداری. این قسم نیز در حکم، به قمار ملحق و شرط بندی در بازی به هر شکلی حرام دانسته شده است، مگر مواردی که استثنا شده است، مانند مسابقه تیراندازی و اسب‌دوانی به تصریح برخی، اختلافی درحرمت این قسم نیست، لیکن بعضی در حرمت آن اشکال کرده‌اند، هرچند گرفتن مال شرط شده را برای برنده حرام دانسته‌اند. ۴. بازی (مسابقه) بدون شرط بندی و بدون آلات قمار، مانند مسابقۀ پریدن یا پرتاب سنگ یا کشتی بدون شرط‌بندی. حرمت این قسم به اشهر، بلکه ظاهر مذهب (اجماع) نسبت داده شده است، لیکن جمعی قائل به جواز آن شده‌اند. منبع: ج۴، ص۲۴ · ج۸، ص۲۲۱ · جامع المدارک، ج۳، ص۲۷-۲۸ · مستند الشیعة، ج۱۴، ص۱۰۵-۱۰۶ · کتاب المکاسب، ج۱، ص۳۷۵ · جواهر الکلام، ج۲۲، ص۱۰۹-۱۱۰ · ریاض المسائل، ج۹، ص۴۰۷-۴۰۸ · ج۸، ص۳۲۶ · مجمع الفائدة، ج۱۰، ص۱۶۷-۱۶۸