دکترین
قوانین مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام — اصل ۱۱۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی مقرر
اصل ۱۱۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی مقرر می دارد: مجمع تشخیص مصلحت در مواردی که مصوبه مجلس شورا اسلامی را شورای نگهبان خلاف موازین شرع و یا قانون اساسی بداند و مجلس با در نظر گرفتن مصلحت نظام نظر شورای نگهبان را تأمین نکند و و مشاوره در اموری که رهبری به آنان ارجاع میدهد و سایر وظایفی که در این قانون ذکر شده است به دستور رهبری تشکیل می شود ...
نظارت شورای نگهبان در این گونه موارد قطعی و نهایی نمی باشد و در صورت بروز اختلاف نظر قطعی و نهایی به عهده مجمع تشخیص مصلحت نظام است. به استناد مجلس شورای اسلامی پس از بررسی گزارش کمیسیون که در آن نظر شورای نگهبان ملحوظ شده است و رأی گیری نسبت به آن مصوبه مجدداً به شورای نگهبان ارسال میشود. اگر این مصوبه هنوز وافی به نظرات شورای نگهبان نباشد دوباره در مجلس مطرح می گردد.
در صورتی که مجلس با در نظر گرفتن حفظ مصلحت نظام همچنان بر رأی خود باقی باشد. رئیس مجلس مصوبه مذکور را به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارسال میدارد و مجمع موظف است تنها در موارد اختلاف و دیگر موارد مربوط به آن اظهار نظر قطعی نموده و گزارش آن را جهت طی مراحل بعدی به رئیس مجلس اعلام نماید.
نظر قطعی و نهایی مجمع تشخیص مصلحت نظام ممکن است تأمین کننده نظر شورای نگهبان و یا نظر مجلس شورای اسلامی باشد. در صورت اخیر به طور قطع مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام با موازین شرعی و یا قانون اساسی مغایرت خواهد داشت.
بنابراین با وجود این مغایرت تا زمانی که مصلحت بنا بر حکم ثانویه باقی است بر قانون اساسی ترجیح دارد و به نظر مجمع تشخیص مصلحت عمل می گردد. پذیرش این مبنا به طور محدود و مقید در جهت رفع و حل معضلات مفید و مؤثر است؛ اما توسعه و گسترش آن و تفسیر موسع نسبت به آن نه تنها با روح قانون اساسی ناسازگار خواهد بود؛ بلکه در آینده باعث مسلوب الید شدن مجلس شورای اسلامی خواهد شد. به نحوی که در طرح ها و لوایح و در نهایت مصوبات مجلس شورای اسلامی علاوه بر عدم مغایرت با موازین شرعی و قانون اساسی باید عدم مغایرت با مصوبات مجمع تشخیص مصلحت نیز مدنظر قرار گیرد و با کثرت این قسم مصوبات به نحوی که هم اکنون نزدیک به سه هزار ماده را به خود اختصاص داده است خود تولید معضل جدیدی نماید که اگر امروز فکری بر آن نشود، فردا دیر خواهد بود.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
