لزوم ثبت ازدواج — در این ماده مرتکب جرم مرد زوج)

سابقه الزام ثبت نکاح در قانون به سال ۱۳۱۰ برمی گردد. بر طبق ماده ۱ قانون راجع به ازدواج مصوب ۲۹ اردیبهشت ماه ۱۳۱۶، در نقاطی که وزارت عدلیه معین و اعلام می نماید هر ازدواج و طلاق و رجوع که وقوع یابد در یکی از دفاتری که مطابق نظام نامه های وزارت عدلیه تنظیم می شود باید به ثبت برسد. در نقاط مزبور هر مردی که در غیر از دفاتر رسمی ازدواج و طلاق مبادرت به ازدواج و طلاق و رجوع نماید به یک تا شش ماه حبس تأدیبی محکوم می شود و همین مجازات درباره عاقدی مقرر است که در این نقاط بدون داشتن دفاتر رسمی به اجرای صیغه ازدواج یا طلاق یا ثبت رجوع مبادرت نماید. در حوزه هایی که آگهی فوق الذکر از طرف وزارت دادگستری نشده است شوهر مکلف است در صورتی که در غیر یا طلاق یا رجوع نماید تا بیست روز پس از وقوع عقد یا طلاق یا رجوع به یکی از دفاتر رسمی ازدواج رجوع کرده قباله مزاوجت یا طلاق نامه یا رجوع را به ثبت برساند والا خواهد شد. ... در این ماده مرتکب جرم مرد زوج) در نظر گرفته شده است و طبق ماده ۶۴۵ ق.ما (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده مصوب (۱۳۷۵) به منظور حفظ کیان خانواده ثبت واقعه ازدواج دائم طلاق و رجوع طبق مقررات الزامی است، چنانچه مردی بدون ثبت در دفاتر رسمی مبادرت به ازدواج دائم طلاق و رجوع نماید به مجازات حبس تعزیری تا یک سال محکوم میگردد. نکته جرم عدم ثبت ازدواج، زمانی تحقق می یابد که ازدواج مشروع، قانونی و قابل ثبت در دفاتر باشد. بر این اساس اگر ازدواج بر خلاف قانون مدنی باشد عدم ن جرم نخواهد بود. فلذا ثبت واقعه ازدواج یک تکلیف است و مادامی که این تکلیف انجام نگیرد، بزه عدم ثبت استمرار دارد. بنابراین، بزه یاد شده بزهی مستمر است، ولی عدم ثبت ازدواج خللی به صحت عقد وارد نمی سازد.