ماده ۱۲۷۴ قانون مدنی: نکات تفسیری دکترین ماده 1274 قانون مدنی

چنانچه اختلاف بین مقر و مقرٌله در سبب اقرار، در کمیت و کیفیت حق مقرٌله مؤثر باشد، و موجب تضییع حقی از مقرٌله گردد؛ دیگر نمی‌توان نزاع مزبور را، در نفوذ اقرار بی تأثیر دانست. حکم ماده ۱۲۷۴ قانون مدنی ، فقط در رابطه با اقرارهای خارج از دادگاه ، یا مواردی که اقرار، در دادگاه به عنوان دلیل ، مورد استناد قرار نمی‌گیرد؛ جاری است، و چنانچه اقرار، در دادرسی به عنوان دلیل، مورد استناد قرار گیرد، اختلاف در سبب اقرار، قاضی را مکلف می‌نماید تا با بررسی اظهارات طرفین، اعتبار یا عدم اعتبار اقرار را احراز نماید، چرا که به عنوان نمونه، چنانچه مقر، مدعی وقوع بیع بوده؛ و مقرٌله این ادعا را رد نموده؛ و مدعی وجود رابطه اجاره بین خود و مقر باشد؛ در صورت اثبات کذب ادعای مقرٌله، او دیگر حقی نسبت به مقرٌبه نخواهد داشت؛ و با تکذیب وقوع بیع بین خود و مقر، دیگر اقرار نسبت به او اثری ندارد. شایان ذکر است که اقرار ناشی از سبب باطل ، پذیرفته نیست؛ زیرا هیچ‌کس به موجب یک رابطه فاسد، نمی‌تواند حقی را به دست آورد. منبع: بایسته‌های ادله اثبات، نگاه بینه، 1389 · قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی، میزان، 1389 · ادله اثبات دعوی (حقوق ماهوی و شکلی)، دراک، 1389 · ادله اثبات دعوی، دانش نگار، 1381