مال غیر منقول و گونه های آن

برابر ماده ۱۲ ق. م: «مال غیر منقول آن است که از محلی به محل دیگر نتوان نقل نمود اعم از اینکه استقرار آن ذاتی باشد یا به واسطه عمل انسان به نحوی که نقل آن مستلزم خرابی یا نقص خود مال یا محل آن شود. در این تعریف ثبات ارزش مال و توجه به ماهیت اقتصادی آن بیش از دیگر نشانه های دوگانگی، مدنظر است. اگرچه از جهت احکام معاملات صلاحیت رسیدگی به مناقشه ها و تحولات وارد بر این دو دسته از اموال تمایزها برقرار و آشکار است. مال غیر منقول به موجب مواد ۱۳، ۲۱۴ ۳۱۷ و ۱۸ ق.م در سه دسته غیر منقول ذاتی ۱ - ماده ۱۳ ق. م: «اراضی و ابنیه و آسیا و هر چه که در بنا منصوب و عرفا جزء بنا محسوب می شود غیر منقول است و همچنین است لوله ها که برای جریان آب یا مقاصد دیگر در زمین یا بنا کشیده شده باشد. - ماده ۱۴ ق. م: «آینه و پرده نقاشی و مجسمه و امثال آنها در صورتی که در بنا یا زمین به کار رفته باشد به طوری که نقل آن موجب نقص یا خرابی خود آن یا محل آن بشود غیر منقول است. - ماده ۱۷ ق. م: حیوانات و اشیانی که مالک آن را برای عمل زراعت اختصاص داده باشد از قبیل گاو و گاومیش و ماشین و اسباب و ادوات زراعت و تخم و غیره و به طور کلی هر مال منقول که برای استفاده از عمل زراعت لازم و مالک آن را به این امر تخصیص داده باشد از جهت صلاحیت محاکم و توقیف اموال جزء ملک محسوب و در حکم مال غیر منقول است و همچنین است تلمبه و گاو و یا حیوان دیگری که برای آبیاری زراعت یا خانه و باغ اختصاص داده شده است. - ماده ۱۸ ق. م: «حق انتفاع از اشیاء غیر منقوله مثل حق عمری و سکنی و همچنین حق ارتفاق نسبت به ملک غیر از قبیل حق العبور و حق المجری و دعاوی راجعه به اموال غیر منقوله از قبیل تقاضای خلع ید و امثال آن تابع اموال غیر منقول است.