مالیات بر رمزارزها: مطالعه تطبیقی ایران و اروپا
نویسندگان: رهبر, نوید، افشاری, محمدرضا
نشریه: پژوهش های حقوق اقتصادی و تجاری، دوره 4، شماره 2، 2026/08/23
چکیده:
با گسترش روزافزون فعالیتهای رمزارزی در حوزههای معاملهگری، سرمایهگذاری، استخراج و پرداخت، مالیاتگذاری بر این داراییهای دیجیتال به یکی از چالشهای اساسی سیاستگذاری مالی در سطح جهانی تبدیل شده است. ماهیت غیرمتمرکز رمزارزها، ناشناس بودن نسبی تراکنشها و امکان جابهجایی سریع فرامرزی، کارایی نظامهای مالیاتی سنتی را با تردید مواجه ساخته است. درحالیکه بسیاری از کشورها بهویژه در اروپا اقدام به تدوین چارچوبهای مشخص مالیاتی برای رمزارزها کردهاند، وضعیت حقوقی و مالیاتی این داراییها در ایران همچنان با ابهام جدی روبهرو است. بررسی تطبیقی نظامهای مالیاتی کشورهای اروپایی مانند آلمان، فرانسه، اسپانیا و انگلستان نشان میدهد که رمزارزها عموماً بهعنوان دارایی مالی شناخته شده و مشمول مالیات بر درآمد یا سود سرمایهاند، هرچند تفاوتهایی در نحوه اجرا وجود دارد؛ ازجمله معافیت نگهداری بلندمدت در آلمان یا اعمال مالیات صرفاً در زمان تبدیل به ارز فیات در فرانسه و اسپانیا. همچنین چارچوب DAC8 اتحادیه اروپا نشاندهنده تلاش برای استانداردسازی گزارشدهی و کاهش فرار مالیاتی است. در مقابل، در ایران مالیاتستانی از رمزارزها فاقد مبنای قانونی مستقل و شفاف است و عمدتاً در چارچوب کلی قانون مالیاتهای مستقیم و از طریق کنترل تراکنشهای بانکی اعمال میشود. بخشنامهها و مقررات نهادهای ناظر، بهویژه بانک مرکزی، بیشتر ناظر بر ساماندهی صرافیها و پیشگیری از جرائم مالی است تا ایجاد یک نظام مالیاتی منسجم. این خلأ قانونی موجب افزایش عدم شفافیت، تشدید فرار مالیاتی و کاهش امنیت سرمایهگذاری شده است. مقاله حاضر پیشنهاد میکند ایران با بهرهگیری از تجارب اروپایی، چارچوبی اختصاصی و شفاف برای مالیاتگذاری رمزارزها تدوین کند.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
