مبانی توجیهی مسئولیت دادگاه نخستین در صدور اجرائیه — دادگاه نخستین آسان تر از دادگاه تجدیدنظر

واگذاری مسئولیت پذیرش درخواست صدور اجرائیه به دادگاه نخستین برآمده از خردمندی و در بردارنده پیامدهای خوشایندی است. در توجیه این قاعده می توان استدلال نمود؛ ۱ - دادگاه نخستین آسان تر از دادگاه تجدیدنظر در دسترس دو سوی اجرا قرار دارد. اصل سرعت در مراجعه به متصدی اجرا چنانچه دادگاه بدوی باشد مطلوب تر تامین می شود. دوایر اجرای احکام مدنی به درستی در پیکره دادگاه های نخستین تعبیه شدند و سازگاری بهتری با این دادگاه ها نسبت به دادگاه های عالی دارند. جریان اجرای بدون وقفه و نظارت بهتر بر عملکرد مأمورین اجرا با مداخله دادگاه نخستین مناسب تر از دادگاه های تجدیدنظر حاصل خواهد شد. در مواردی که حکم دادگاه تجدیدنظر ناظر بر تایید بخشی از حکم تجدیدنظر خواسته و نیز نقض بخش دیگر آن و وضع محکومیت جدید برای ت. ن. خ. باشد، صدور اجرائیه از هر دو دادگاه بدوی و تجدیدنظر پیامد ناخوشایند و گرفتاری زیادی به بار می آورد. افزون بر این دلایل می توان به شان و صلاحیت انحصاری دادگاه های عالی استناد نمود. اینکه قلمرو اختیار و مسئولیت این مراجع استثنایی بوده و تنها رسیدگی به اعتراض راجع به موضوعی است که پیشتر در دادگاه نخستین مطرح شده، راجع به ۱ - زراعت، دکتر عباس قانون آیین دادرسی مدنی در نظم حقوقی ایران، نشر خط سوم. جاپ سوم، ۱۳۸۵، ص ۱۳۱۶.