متصور می شود — اثبات و دلیل اثبات (کاتوزیان)

. تردید در وجود تکلیف وجود دارد و هیچ نشانه ای حکایت از آن نمی کند، که جای اعمال اصل برائت است یعنی در هر مورد که وجود دین یا تکلیفی بر عهده خوانده ادعا شود یا ارتکاب جرمی به کسی نسبت داده شود، اصل برائت است مگر این که خلاف آن با دلیل اثبات گردد. . در این فرض وجود تکلیف به اجمال معلوم است و می توان برای وفای به آن احتیاط کرد اصالة الاحتیاط). فرضی که تکلیف به اجمال معلوم است و احتیاط در آن امکان ندارد که محل اجرای اصل تخییر است. این اصول به استقراء استخراج شده است و نباید در همه زمانها اصول عملی را محصور به همان چهار اصل کرد. از این اصول نیز آنچه به کار ما می خورد، دو اصل برائت و استصحاب است که در مقام اثبات اهمیت خاص دارد و در قوانین آیین دادرسی و رویه قضایی نیز مقامی مستقر و چشمگیر پیدا کرده است.