متنِ منبع: آثار اسلامی مکّه و مدینه، ج 1، ص 133

مسجد نَمِره در قرن دوم هجري و در دوره منصور عباسي بنا شده و پس از آن همواره مورد توجه مورّخان و سفرنامه نويسان بوده است. محتمل است که مسجد از قرن نخست برپا بوده و به روزگار منصور بازسازي شده باشد. بخشي از اين مسجد در محدوده شرعي عرفات نيست و به اعتقاد علماي شيعه و سني، در زمان وقوف، کسي حق توقف در آن را ندارد. مساحت مسجد در عهد مهدي عباسي، حدود هشت هزار متر مربع بوده و اين نشانه اهميتي است که اين مسجد در قرن دوم هجري براي مسلمانان داشته است. مسجد نمره در سال 559 قمري به دست جمال الدين اصفهاني وزير بازسازي شد و مساحت آن تا حدود 14400 متر افزايش يافت. گويا اين مسجد در آن زمان، بدون سقف و رواق بوده است; سپس در روزگار عثماني ها رواق هايي براي آن ساخته شد. بناي فعلي مسجد در عهد سعودي ها ساخته شده و مساحت آن تا پيش از توسعه فهد به حدود هيجده هزار متر مربع مي رسد. اکنون اين مسجد داراي رواق هاي متعدد و نيز چهار مناره است که در شرق و غربِ آن بر سرپا است. مشعرالحرام يا مُزْدَلفه حُجاج در راه بازگشت از عرفات به سوي مکه، از وادي مأزَمَيْن مي گذرند که ميان دو کوه است. مأزم به معناي راه تنگ و به عبارت ديگر، تنگه است، اين اشاره به دو راه رفت و برگشتِ تنگِ اين ناحيه دارد. حاجي با عبور از اين وادي، به مزدلفه يا سرزمينِ مشعر الحرام مي رسد و در سويِ ديگر مشعرالحرام; يعني سمت منا، وادي محسِّر قرار دارد [1] که با گذر از آن واديِ کوچک، وارد منا مي شود. محدوده مزدلفه با تابلوهاي بسيار بزرگي معين شده و با جمله بداية مزدلفه يا نهاية مزدلفه مي توان حدود آن را شناخت. [1] در باره حدود وادي محسِّر نگاه کنيد به فصلنامه ميقات حج ، ش 3، صص182 ـ 173 منبع: آثار اسلامي مکّه و مدينه، ج 1، ص 133