دکترین
متنِ منبع: إیضاح الکفایة، ج 4، ص 246
و أضعف منه، توهم دلالة المشهورة و المقبولة عليه، لوضوح أن المراد
بالموصول في قوله في الأولى: (خذ بما اشتهر بين أصحابك) و في الثانية: (ينظر إلى
ما كان من روايتهم عنا في ذلك الذي حكما به، المجمع عليه بين أصحابك، فيؤخذ به) هو
الرواية، لا ما يعم الفتوى، كما هو أوضح من أن يخفى
(1) . [1]
(1) - 2 دوّمين راه براى حجّيّت شهرت فتوائى « مشهوره ابى خديجه» [1] و « مقبوله عمرو بن حنظله» [2]
است. اين دو روايت در باب خبرين متعارضين وارد شدهاند.
در مشهوره ابى خديجه راوى فرض مىكند اگر دو روايت متعارض شدند، حكمش
چيست؟ امام عليه السّلام طبق اين روايت مىفرمايند: « خذ
بما اشتهر بين اصحابك» يعنى: آنچه را كه بين اصحاب اماميه مشهور است،
اخذ كنيد، امام عليه السّلام كأنّ در اين روايت يك ضابطه كلّى را بيان كردهاند
كه: خذ بكلّ ما اشتهر بين اصحابك- خواه روايت مشهور باشد يا فتواى مشهور (ماى
موصوله عموميّت دارد).
روايت مشهور- يعنى روايتى كه نقلش شهرت دارد اصحاب حديث با آن آشنا
هستند و رواة اخبار آن را در كتب روائى خود نقل كرده باشند (نه اينكه برطبق آن عمل كرده باشند). فتواى مشهور- عبارتست
از اينكه يك فتوا و رأى شهرت داشته باشد.
جواب از مشهوره ابى خديجه- سائل از حكم دو روايت متعارض سؤال مىكند
و امام عليه السّلام هم حكم روايتين متعارضين را بيان مىفرمايند و ماى موصوله در
(بما اشتهر) جواب از سؤال راوى است و مسئله فتوا در اين روايت مطرح نشده و ماى
موصوله عموميّتى ندارد.
امّا مقبوله عمرو بن حنظله هم تقريبا چنين است كه راوى از حكم دو
روايت متعارض از امام عليه السّلام سؤال مىكند حضرت مىفرمايند: (... ينظر الى ما كان من روايتهم [1]
عوالى اللئالى 4/ 133/ حديث 229. [2]
وسائل الشّيعه جلد 18 باب 9 از ابواب صفات قاضى حديث 1.
منبع: إيضاح الكفاية، ج 4، ص 246
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
