دکترین
متنِ منبع: فرهنگ فقه فارسی، ج 4، ص 594
شاهد فرع --> شهادت فرع شاهين
شاهين: از پرندگان شكارى
( -->پرنده شكارى) . شأن
شأن: منزلت و مرتبت. مراد
از شأن، مقام و منزلت خانوادگى و اجتماعى انسان است كه در شرع مقدس بدان توجه ويژه شده است. به نمونه‌هايى از احكام مرتبط با آن در بابهاى زكات، خمس، حج و نكاح اشاره مى‌شود. زكات:
به نيازمندى كه توانايى بر كسب منافى شأن خود دارد مى‌توان زكات داد.
(1) چنان كه در پرداخت زكات به مستحقان، شأن آنان نيز لحاظ مى‌گردد؛ از اين رو، داشتن خانه، خدمتكار و مركب متناسب با شأن، مانع گرفتن زكات براى فرد نيازمند به آن نمى‌شود.
(2) خمس: در ارباح مكاسب (سودهاى به دست آمده از راه كسب و تجارت) در افزون بر مئونه سال خمس واجب مى‌شود. در محاسبه و مقدار مئونه، ملاك شأن فرد و خانواده او است. بنابر اين، چنانچه در حدّ شأن خود هزينه كند و چيزى اضافه بيايد، مقدار اضافى خمس دارد؛ اما اگر افزون بر شأن خود ـ در حدى كه نسبت به او سفاهت و اسراف محسوب شود ـ هزينه كند، آن مقدار، مئونه به شمار نمى‌رود و خمس آن واجب است.
(3) حج: وجوب حج مشروط به استطاعت
(--> استطاعت) است. از امور تحقق بخش استطاعت، داشتن توشه و وسيله سوارى است. توشه به لحاظ كمى و كيفى بايد متناسب با شأن حج گزار باشد. در اينكه وسيله نقليه نيز بايد چنين باشد يا تنها به لحاظ قوت و ضعف بايد مناسب حال او باشد، اختلاف است.
(4)
(1) العروة الوثقى 4/103 ؛ مستمسك العروة 9/ 225
(2) مستمسك العروة 9/ 223 ـ 224
(3) العروة الوثقى 4/ 285 ؛ مستمسك العروة 9/ 537 ـ 539
(4) العروة الوثقى 4/ 364 ؛ مستمسك العروة 10/ 75 ـ 76
منبع: فرهنگ فقه فارسي، ج 4، ص 594
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.