مجازات جایگزین حبس: دوره مراقبت

در صدر ماده ۸۳ ، قانونگذار به تعیین دوره مراقبت به عنوان یکی از انواع مجازات‌های جایگزین حبس پرداخته‌ است که در آن آزادی محکوم، تحت کنترل قرار می‌گیرد. تحمیل این مجازات با هدف اجتناب از آثار سوء زندان بر محکومان غیر خطرناک و حفظ جایگاه اجتماعی و حیثیت آنان است. مطابق مواد ۸۳ تا ۸۶ ، مدت مجازات جایگزین حبس، حسب میزان حبس اصلی تعیین خواهد شد. بدیهی است که اختیار تصمیم‌گیری در محدوده مورد نظر بر عهده قاضی قرار دارد. گفتنی است که اجرای دوره مراقبت با تعلیق اجرای مجازات از دو جهت تفاوت دارد: اول اینکه تعلیق اجرای مجازات به دو شکل ساده و مراقبتی است ولی دوره مراقبت همواره همراه با دستوراتی خواهد بود، ثانیاً در دوره مراقبت، مجازات حبس با مجازات دیگری جایگزین می‌شود نه اینکه اجرای آن به‌طور کلی معلق شود. بهتر بود قانونگذار حداقلی را برای تعیین دوره مراقبت در نظر می‌گرفت، زیرا طبق مقرره فعلی، قاضی می‌تواند م. ع. را به یک روز دوره مراقبت هم محکوم کند که منطقی به نظر نمی‌رسد. منبع: شرح مختصر قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392)، ققنوس، 1392 · درآمدی بر حقوق جزای عمومی (واکنش در برابر جرم)، میزان، 1392