مجازات جایگزین حبس: موارد ممنوعیت صدور مجازات‌های جایگزین حبس

جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی : در ماده ۷۱ ، یکی از موارد ممنوعیت صدور حکم به مجازات‌های جایگزین حبس ذکر شده‌ است. طبق این ماده، قانونگذار مرتکبان جرائم علیه امنیت را مستحق برخورداری از ارفاق مجازات‌های جایگزین حبس ندانسته‌ است. اطلاق این ماده شامل جرائم غیرعمدی و جرائم خفیف نیز می‌شود. گفتنی است تنها دو ماده ۵۰۰ و ۵۰۶ از فصل جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی بخش تعزیرات قانون مجازات می‌توانستند مشمول نهاد جایگزین‌های حبس قرار گیرند که به موجب ماده فوق از شمول این قواعد خارج شدند. جرائم عمدی با مجازات بیش از یک سال: با نظر به مفاد ماده ۷۳ می‌توان این مورد را یکی از موارد دیگر ممنوعیت صدور مجازات‌های جایگزین حبس دانست. تعدد جرائم عمدی که یکی از جرائم مذکور، مجازات بیش از یک سال داشته باشد: در ماده ۷۲ یکی از موارد ممنوعیت‌های صدور مجازات‌های جایگزین حبس تحت عنوان تعدد جرم ذکر شده‌ است، البته این ممنوعیت صرفاً منحصر در مواردی است که جرائم مذکور عمدی باشند و مجازات قانونی یکی از آن‌ها بیش از یک سال حبس باشد، در این موارد نیز ملاک عمل، مجازات مقرر در قانون برای جرم مذکور است؛ هرچند که دادگاه مجازات کمتر از یک سال را برای م. ع. تعیین نماید. بنابر مفاد ماده فوق در جرائم غیرعمدی متعدد یا جرائم عمدی متعدد با مجازات قانونی کمتر از یک سال، صدور حکم به مجازات‌های جایگزین حبس، منعی نخواهد داشت، همچنین به نظر می‌رسد منظور از تعدد جرم در این ماده، صرفاً تعدد مادی است نه تعدد معنوی . هرچند که اطلاق ماده، هر دو نوع تعدد را در بر می‌گیرد. منبع: شرح مختصر قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392)، ققنوس، 1392 · درآمدی بر حقوق جزای عمومی (واکنش در برابر جرم)، میزان، 1392 · شرح قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با رویکرد کاربردی (چاپ چهارم)، جنگل، 1392