محدوده قاعده دادرسی غیابی (قواعد فقه): محدوده مشروعیّت نسبت به دعوی

طرح دعوی توسّط مدّعی ، علیه شخص غایب به چند صورت ممکن است انجام گیرد: الف) مدّعی ضمن طرح دعوای خود ادعا کند که مدّعی علیه نسبت به حق‌ وی منکر است. این فرض بی‌تردید مورد شمول و جواز رسیدگی غیابی است. ب) مدّعی صرفا دعوای خود را علیه مدّعی علیه طرح نماید بدون آن که نسبت به موضع مدّعی علیه در مورد درخواست وی توضیحی مطرح سازد. این فرض نیز به نظر می‌رسد مشمول ادلّه جواز رسیدگی غیابی است و دلیلی مبنی بر لزوم توضیح مدّعی نسبت به انکار مدّعی علیه وجود ندارد. ج) مدّعی ضمن اقامه دعوی بگوید مدّعی علیه غایب به حق من معترف است. ممکن است گفته شود که مقتضای عمومات حکم به قسط و عدل و قضا به بیّنات و ایمان آن است که در مورد این فرض نیز قاضی به دعوی رسیدگی و حکم غیابی صادر نماید. ولی به نظر می‌رسد، یکی از شرایطی که در استماع دعوی معتبر می‌باشد، وجود منازع است و در فرض اعتراف طرف دعوی به حق مدّعی، تنازع و خصومتی حاصل نخواهد بود؛ تا قاضی جهت فیصله آن وارد رسیدگی گردد. لذا در مبحث اقرار ب. ت. ب. همین اعتقاد گفتیم که اصولا اگر چه اقرار در محکمه قاطع دعوی است؛ ولی حکم قاضی به موجب اقرار، حکم قضایی انشایی نیست بلکه از مصادیق تصمیمات تاییدی محسوب است. ۴ - پانویس ۱. ۲. ۳. ۴. ۵.