محدودیت ارتفاع دیوار حیاط

محدودیت ارتفاع دیوار حیاط بختیار سید نظامی یکی از اختلافات شایع بین همسایگان، آثار ناشی از تغییر و ازدیاد ارتفاع دیوار حیاط بیش از حد متعارف است. معمولا دلیل این اقدام همسایه، جلوگیری از دید بر داخل حیاط و اشراف بر آن از سوی همسایه دیگر و مجاورین است. گاه این اقدام با اعتراض همسایه کناری مواجه شده و منجر به مناقشات حقوقی و ... می شود. حال سوال این جاست که آیا محدودیتی برای ارتفاع حداکثری دیوار حیاط وجود دارد؟ ضوابط در این خصوص قیودی را ارایه کرده اند: دیوار های حیاط در حقیقت دیوارهای جداگر (غیر باربر)، هستند که به منظور جداسازی فضاهای داخلی ساختمان از مجاورین به کار می‌روند به طوری که در آئین‌نامه مبحث هشتم بیان شده است، وزن این دیوارها توسط عناصر زیر تحمل می‌شود: ١-به طور مستقیم توسط شالوده ٢-به واسطه کف توسط دیوارهای باربر و به عنوان یک تعریف می‌توان گفت: دیوار غیرباربر دیواری است که به طور عمده هیچ باری غیر از وزن خود را تحمل نمی‌کند. از لحاظ سازه ای در مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان، حداکثر ارتفاع مجاز دیوارهای جداگر از تراز کف مجاور ٣/۵ متر می‌باشد. در صورت تجاوز از این حد باید با تعبیه کلاف‌های افقی به گونه مناسبی به تقویت دیوار جداگر مبادرت گردد. از لحاظ اصول شهرسازی و معماری نیز دیوار حیاط نباید از ارتفاع پیلوت و ضخامت سقف روی آن بیشتر باشد، زیرا ازدیاد ارتفاع بیش از این مقدار منجر به سایه اندازی بر طبقات بالای پیلوت و حذف و یا کاهش نور فضاهای مورد استفاده از این بخش از ساختمان خواهد شد و علاوه بر آن ممکن است موجب کاهش تهویه هوا و حتی ممانعت از چشم انداز همسایه شود. بدیهی است اعمال حقوق مالکانه در ملک خود تا زمانی جایز است که موجب اضرار به دیگری (همسایه) و نقض اصول و ضوابط شهرسازی (نقض مقررات تامین کننده منافع عامه) نشود. بنابراین می توان نتیجه گیری نمود ضابطه حداکثر ارتفاع برای دیوار حیاط، ضوابط طرح تفصیلی هر شهر و اصولی است که بدان اشاره شد که نتیجتا ارتفاع دیوار حیاط را به اندازه ای در حدود ٢/٧٠ متر ( ارتفاع پیلوت و ضخامت سقف پیلوت) محدود می نماید. البته همانطور که تاکید شد ملاک نهایی ضوابط طرح تفصیلی هر شهر بوده و در صورت سکوت، ضوابط فوق ملاک عمل خواهد بود. پی نوشت برای مشاهده سایر ضوابط دیوارها به بند ۴-٩-١ مبحث چهارم و بند ٨-٣-۵-١ مبحث هشتم مراجعه کنید. اصول مرتبط با سایه اندازی را اینجا ببینید. Add a comment بختیار سید نظامی 3 پیلوت -تعریف خاصی از پیلوت در مقررات ملی ساختمان ارایه نشده است ولی بر اساس منابع دیگر می توان گفت پیلوت عبارت است از تمام یا قسمتی از طبقه همكف كه به صورت فضای سرپوشیده، شامل ستون‌ها، بدون دیوارهای جداکننده و در زیر تمامی یا قسمتی از كف طبقه اول قرار می گیرد و سطوح مشرف آن به معبر و فضای باز هر طبقه می تواند كاملا باز و با نرده و یا با دیوار محافظت گردد. فضای پیلوت به عنوان پارکینگ و یا فضای بازی کودکان و لابی و سایر مشاعات مجاز، در نظر گرفته می شود و فاصله کف آن تا زیر سقف حداقل ٢/۴٠ متر باشد. یادآور می شود، طبقه همكف عبارتست از طبقه ای که کف آن از تراز متوسط معبر پایین تر نبوده و حداکثر نیز از ١/٢٠ متر بلندتر نباشد. بر اساس بند ۹-۱-۱-۷-۴ مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان (ویرایش سوم) در تصرفهای مسکونی ارتفاع هر فضای اقامت با زیر بنای ١٢ متر مربع و بیشتر باید در بیشتر از ۵۰ در صد سطح آن و ارتفاع نشیمن یا سالن در بیشتر از ۷۵ درصد سطح آن حداقل ۲/۶۰ متر باشد در باقی سطح این فضاها و در تمام سطح سایر فضاهای اقامت، باید ارتفاع حداقل ۲/۴۰ متر تامین شود. طبق بند ٣-١-١-۵٨ مبحث سوم مقررات ملی ساختمان (ویرایش سوم) طبقه بخشی از ساختمان است که بین دو کف متوالی واقع شود. در مواردی که فاصله کف تمام شده از سطح زمین طبیعی از ١٢٠ سانتیمتر بیشتر نباشد فضای زیر آن طبقـه بـه عنـوان «زیرزمین» منظور می گردد. بر اساس بند ۴-۵-١٠-٢-١ مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان (بخش اندازه های توقفگاه) ارتفاع مجاز توقفگاه هاى كوچک خودرو به منظور تقليل خطرات ناشى از حريق، از كف تا سطح زيرين سقف و يا درصورت وجود تأسيسات يا عناصر سازه اى در زير سقف، تا پايين ترين نقطه آنها حداقل ٢/٢٠ متر است. ارتفاع مجاز توقفگاه های متوسط و بزرگ خودرو حداقل ٢/۴٠ متر است. توضیح اینکه بر اساس فصل دوم مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان توقفگاه، محلهای توقف و نگهداری وسایل نقلیه است که شامل توقفگاه های وسایل نقلیه در فضای باز و فضاهای توقفگاه وسایل نقلیه در ساختمان می شوند. توقفگاه های خودرو به سه گروه کوچک (دارای حداکثر ٣ محل توقف خودرو)، متوسط (دارای ۴ تا حداکثر ٢۵ محل توقف خودرو)، و بزرگ (دارای بیش از ٢۵ محل توقف خودرو) در انواع خصوصی و عمومی تقسیم می شوند. بر اساس بند ۴-٩-۴-١ مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان (بخش سقف های کاذب) نصب سقف کاذب نباید ارتفاع فضا را به کمتر از مقدار مجاز آن کاهش دهد. ارتفاع فضا تا زیر سطح تمام شده سقف کاذب اندازه گیری می شود. یادآور می شود بر اساس بند ۴-١-٣-١ مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان، مقررات آن، ناظر بر تمام ساختمانها و سازه های مشمول قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در کشور است و رعایت آن در طراحی محاسبه ،نظارت و اجرای بناها برای تمام اشخاص حقیقی و حقوقی و مراجع ذکر شده در ماده ٣۴ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در سراسر کشور الزامی است. بر اساس بند ۴-١-٣-٧ مبحث چهارم، چنانچه در ضوابط هر طرح توسعه و عمران شهری مصوب، یا سایر ضوابط مصوب محلی، الزامات ذکر شده در این مقررات با محدودیت های بیشتری تعیین شده باشد، آن مقادیر در حوزه طرح مذکور ملاک عمل قرار میگیرند. پی نوشت برای نمونه ضوابط ذیل بر اساس طرح تفصیلی شهر مهاباد نقل شده است. (در خصوص سایر شهرها باید به طرح تفصیلی آن شهر و ضوابط مرتبط دیگر محلی مراجعه نمود.) حداقل ارتفاع یک واحد (کف تا زیر سقف) برای کاربری مسکونی ٢/٨٠ متر است. (صفحه ٢٧ طرح تفصیلی شهر مهاباد) ارتقای این ارتفاع در طبقات تا جایی ممکن است که اولا ارتفاع ساختمان از حداکثر ارتفاع ساختمان در بافت های تراکمی بیشتر نشود و ثانیا ارتفاع هر طبقه نیز از ۶ متر تجاوز نکند. به عنوان مثال ، برای هر طبقه هم نمی توانیم بیش از ١٩ پله ١٨ سانتی متری داشته باشیم، چون ضوابط حداکثر ارتفاع ساختمان نقض خواهد شد. حداقل عرض راه پله ها در بناها با کاربری خدماتی و مسکونی نباید از ۱/۲۰ کمتر باشد و به ازای هر ۱۰ عدد پله ، یک پاگرد به ابعاد ١/٢٠ x ١/٢٠ متر الزامی است و ارتفاع پله نباید از ۱۸ سانتی متر بیشتر باشد.(صفحه ٢٧ طرح تفصیلی مهاباد) ارتفاع پیلوت ( کف تا زیر سقف) حداکثر ٢/۴٠ متر است.(صفحه ١۶ طرح تفصیلی شهر مهاباد) سطح پیلوت در محاسبه سطح کل زیربنا منظور می گردد ولی جزء تراکم نیست. ارتقای ارتفاع پیلوت به بیش از این مقدار و یا تغییر کاربری آن موجب اضافه شدن سطح پیلوت در محاسبه سطح کل زیر بنا و تاثیر آن در تراکم ساختمان خواهد شد. (صفحه ۴۵ طرح تفصیلی مهاباد) با توجه به این ضوابط، می توان نتیجه گیری نمود منظور از سقف در محاسبه ارتفاع مجاز پیلوت، سقف کاذب تعبیه شده زیر تاسیسات زیرسقفی است و منظور سقف سازه ای نیست و ارتفاع این دو الزاما یکی نیست. ( ارتفاع مفید پیلوت مهم است.) مطالعه این مطلب نیز توصیه می شود. Add a comment بختیار سید نظامی 1 1