مدعی عذر موجه یا رویداد معاف کننده

۵۸ مدعی عذر موجه یا رویداد معاف کننده: در فرضی که کاری بر حسب طبیعت خود ضمان آور است، ولی عاملی مرتکب را از مسؤولیت معاف میکند مانند ضرری که شخص در مقام دفاع مشروع به دیگری می زند، اثبات عامل معاف کننده با مدعی تحقق آن است زیرا دفاعی که منوط به وقوع رویداد یا تحقق شرایطی باشد در صورتی پذیرفته میشود که خوانده بتواند وقوع آن رویداد یا تحقق آن شرایط را اثبات کند برای مثال، شخصی مرتکب قتل می شود و دفاع می کند که در معرض حمله شدید مقتول قرار گرفته و ناچار شده است که برای دفاع از جان خود مرتکب قتل شود. در این فرض اثبات تمام ارکان مادی و معنوی دفاع مشروع به عهده قاتل است و در صورتی کار او مباح تلقی میشود که برای اثبات حمله طرف و تناسب آن با واکنش سختی که نشان داده و عدم دسترسی به مقامهای عمومی دلیل بدهد. همچنین است در صورت استناد به اضطرار یا امر مقام عمومی یا رضایت زیان دیده. طبیعت هر دعوا اقتضای دفاع متناسب با آن را دارد، ولی قدر مشترک همه در این است که عذر معاف کننده را باید مدعی وجود آن ثابت کند و از خواهان خسارت نمی توان خواست که گذشته از اثبات شرایط تحقق مسؤولیت برای دفع موانع آن نیز دلیل بدهد.