مدیریت حوزه علمیه قم: نکته

حوزه‌های علمیه شیعه هیچ گاه خالی از نظم و ترتیب نبوده و همواره نوعی نظام طبیعی خود به خود و براساس تعالیم اسلامی بر آن حاکم بوده است، بدون آن که مقررات و آیین نامه خاصی برای آن تدوین بشود. انقلاب اسلامی و تاسیس و استقرار نظام جمهوری اسلامی مزید بر این نیاز شد؛ در نتیجه این شورا همواره سعی کرده درباره تصمیمات اساسی و بنیادی پس از شور و مشورت بسیار، نتیجه را خدمت مراجع و آیات عظام و امام راحل عرض و کسب نظر نموده، آن گاه اقدام نماید. ثانیاً اجرای نظامی جدید در میان نهادی که سابقه هزارساله دارد و با ده‌ها هزار نفر در ارتباط است، کار آسانی نیست و به هیچ وجه با ایجاد نهادی جدید قابل مقایسه نیست. یک نهاد جدید را می‌توان به آسانی و براساس طرحی که تنظیم شده، به تدریج و قدم به قدم به وجود آورد، اما ایجاد نظم جدید در نهاد و میان افرادی که سال‌ها به شکلی خوی گرفته‌اند و احیاناً هم ممکن است این نظم مطابق میل بعضی نبوده، زحمتی بر آنان تحمیل نماید، بسیار دشوارتر می‌باشد؛ در این هفت ماه، شورا مدتی همه روزه و پس از آن، هر هفته سه روز جلسه داشته و قطع نظر از حل و فصل و رسیدگی به مراجعات، موفق شده درباره کارهای زیربنایی چندی که در زیر یادآور می‌شود، گفت و گو و تصمیم گیری نموده، آن را به مرحله اجرا درآورد: ۱ـ تدوین برنامه درسی ادبیات و سطوح با مشاوره و بررسی نسبتاً زیاد و نیز هم فکری با مجامع علمی دیگر مانند جامعه مدرسین. در این برنامه علاوه بر دروس سنتی ادبیات و فقه و اصول و فلسفه ، درس‌هایی هم به صورت «جنبی» شامل اصول عقائد ، تاریخ اسلام ، ملل و نحل، مکتب‌های فلسفی روز و امثال آن‌ها قرار داده شده تا طلاب جامعیت بیشتری داشته، بتوانند جواب‌گوی نیازهای روزافزون کشور جمهوری اسلامی ایران در ابعاد مختلف باشند. ۲ـ تعیین ضابطه و آیین‌نامه برای پذیرش و نام‌نویسی طلاب، هم چنین شناسایی و آمارگیری طلاب موجود. ۳ـ جمع آوری کلیه طلاب مبتدی و ادبیات خوان در مدارس برنامه‌دار و تشکیل جلسات منظم درس و انجام امتحانات به طور مداوم و مستمر و نظارت بر وضع اخلاق و رفتار آنان. ۶ـ تشکیل دفتر مدیریت مدارس و خواب‌گاه‌های طلاب به منظور هماهنگی مدارس و تامین حجره برای طلاب مجرد. ۷ـ تشکیل بخش مربوط به امور حوزه‌های شهرستان‌ها، به منظور تقویت و تنظیم آن‌ها و ایجاد حوزه‌های علمی جدید در موارد لازم.... منبع: پیش شماره پاییز ۱۳۷۲، صص ۴۰-۴۷ اخذ گردیده است · نمودار تشکیلاتی حوزه علمیه قم در دهه ۶۰ در ضمیمه شماره ۱ این کتاب منعکس شده است