مراجع قضایی
در نظام و قانون حقوقی کشور و مطابق اصل ۱۵۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مرجع رسمی تظلمات و شکایات دادگستری است و تشکیل دادگاه ها و تعیین صلاحیت آنها منوط به حکم قانون است.
پس از اینکه مرحوم علی اکبرخان داور در سال ۱۳۰۵ به عنوان وزیر عدلیه توسط مرحوم مستوفی الممالک انتخاب شد،اقدام به تآسیس عدلیه ( دادگستری ) در اردیبهشت سال ۱۳۰۶نمود. شاکله اصلی سازمان قضاوتی کنونی کشور ما بر اساس دادگستری نوینی است که مرحوم داور بنا نهاد.
مراجع قضائی در معنای عام و گسترده شامل تمامی دادگاهها و دادسراها میباشد اعم از دادگاهها و دادسراهای عمومی دادگستری که به دعاوی حقوقی یا کیفری مردم رسیدگی میکنند و یا دادگاههای اختصاصی که به موجب قوانین خاص ایجاد شدهاند. مراجع قضائی در معنای خاص منحصرا محاکم دادگستری است بنابراین دادگاههای عمومی و دادگاههای انقلاب و دیوان عدالت اداری و دادگاه انتظامی قضات و خلاصه تمامی سازمانها ارگانهای موجود در بطن قوه قضائیه جزء تشکیلات قضائی کشور در مفهوم خاص محسوب میشوند.
مبنا و پایهی سازمان کنونی دادگستری، قانون تشکیلات دادگستری است که چه پیش و چه پس از انقلاب اسلامی، اصلاحات و تغییرهایی در آن بوجود آمد و آن قانون با اصلاحات انجام شده هم اکنون اجرا میشود.
مراجع قضایی را میتوان به چهار دسته اصلی تقسیم نمود:
١-دادگاههای عمومی
به موجب ماده ۴ قانون اصلاح تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب مصوب مهر ماه ١٣٨١ در هر حوزه قضایی که، دادگاه عمومی بیش از یک شعبه داشته باشد شعب به حقوقی و جزایی تقسیم میشود. دادگاه عمومی حقوقی تنها به امور حقوقی و دادگاههای جزایی تنها به امر کیفری رسیدگی میکنند. البته در موارد ضرورت دادگاه حقوقی به امور کیفری و دادگاه کیفری به امور حقوقی رسیدگی میکند. در این خصوص باید دانست که به موجب قانون معروف «تشکیل دادگاه خانواده» مصوب ١٣٧۶/٠۵/٠٨ تعدادی از شعب دادگاههای عمومی به دعاوی خانواده اختصاص یافت تا از آن پس سایر شعب دادگاه عمومی حق رسیدگی به دعاوی خانواده را نداشته باشند.
٢-محاکم و مراجع اختصاصی دادگستری
مراجع اختصاصی مراجعی هستند که صلاحیت رسیدگی به هیچ دعوایی را ندارند بجز آنچه را که قانون رسیدگی به آن را به صراحت در صلاحیت این مراجع قرار داده است. آن مراجع عبارتند :
١) دادگاههای نظامی یک و دو
٢) دادگاه انقلاب اسلامی؛
٣) دادگاه انتظامی قضات برای رسیدگی به تخلفات قضات؛
۴) دیوان عدالت اداری؛
۵) دادگاه ویژه روحانیت
در معیت دادگاههای نظامی یک و دو و انتظامی قضات به ترتیب دادسرای نظامی و دادسرای انتظامی قضات انجام وظیفه میکنند.
٣-دادگاههای تجدید نظر استان؛
این دادگاه در مرکز هر استان که مرکب از یک رئیس و دو عضو مستشار است تشکیل میگردد. هدف از تشکیل این دادگاه به منظور تجدید در آرای قابل تجدیدنظر صادره از دادگاههای عمومی و انقلاب مستقر در حوزه آن استان است. جلسه دادگاه تجدیدنظر با حضور دو عضو رسمیت یافته و پس از رسیدگی، رأی اکثریت که به وسیله رئیس یا عضو مستشار انشاء میشود قطعی و لازمالاجرا خواهد شد.
۴-دیوان عالی کشور
دیوان عالی کشور در رأس همهی دادگاههای کشور میباشد که به منظور نظارت بر اجرای درست قوانین در محاکم و ایجاد وحدت رویه قضایی و انجام مسولیتهایی تشکیل شده که بنابر قانون، به آن واگذار شده است و در معیت آن دادسرای دیوان عالی کشور انجام وظیفه میکند. دیوان عالی کشور، مرجع تجدیدنظر از آرای دادگاههای نظامی یک و برخی از آرای دادگاه عمومی (در امور کیفری) و دادگاه انقلاب و نیز مرجع رسیدگی فرجامی از برخی از آرای دادگاههای عمومی در امور مدنی است.
ادامه مطلب را با لمس instant view مطالعه کنید.
1 comment
بختیار سید نظامی
1
پیام به مخاطبین کانال
با سلام، همراهان محترم در کانال، چنانچه سوال و نقطه نظر خاصی دارید لطفاً در بخش comment مطلب پین شده (بالای صفحه سمت راست) آن را وارد نمایید. ضمنا مطالب قبلی کانال به طور مستمر در حال بازویرایش است و مطالب مرتبط و تکمیلی در کادر comment ذیل هر پست درج می شود. بنابراین برای مطالعه و اطلاع از دیدگاه های جدید اضافه شده، بخش comment را حتما ببینید. مزیت بخش comment (کادر پایین هر مطلب در کانال) آن است که به محض اعمال تغییر، این موضوع به تمامی مطالب فوروارد شده در گروه ها و کانال ها هم منتقل می شود.
پاره ای از همراهان بزرگواری نموده و مطالب کانال را در کانال های خود به اشتراک می گذارند. لطفاً برای نقل و انتقال دقیق اطلاعات از کپی پیست کردن مطالب خودداری فرمایید و تنها از روش فوروارد استفاده فرمایید تا از ارسال مطالب به صورت ناقص و بدون لینک های مخفی در آن که در حقیقت حاوی ارجاع به مطالب مختلف دیگر است، ممانعت به عمل آید. بازنشر مطالب بلامانع است و البته ذکر منبع مطلب به شناساندن کانال به علاقمندان کمک می کند.
هدف از درج مطالب حقوقی، تهیه پیشنیاز مطالب تخصصی مرتبط با حوزه کارشناسی و البته آشنایی طیف فنی با مسائل حقوقی است.
امیدوارم یاریگر و راهنمایم باشید.
در پایان اکر مایل به درج استیکر لایک و امثالهم هم نیستید حداقل یک سنگی، کلوخی، چیزی به سمتمان حواله کنید که تشویقمان کرده باشید.
با سپاس
بختیار سید نظامی
6 comments
بختیار سید نظامی
8
1
1
1
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
