مستند قاعده ضمان ید

مستند قاعده ضمان ید، قبل از هر چیز بنای عقلا است؛ زیرا با مطالعه در از زندگی اهل خرد ا برای دیدن نظر مخالف مبنی بر این که مفاد قاعده ضمان ید آیا صرفاً ید عادی است و یا ید غیر مأذونه را هم شامل می شود رجوع کنید به العروة الوثقی ، ملحقات، ج ۲، کتاب الوکالة، ص ۱۴۶، و نیز همین کتاب قاعده استیمان»، ص ۹۱. در می یابیم که آنان، شخصی که مال دیگری را تصرف میکند در مقابل مالک، مسئول می دانند؛ یعنی علاوه بر آن که تکلیفً او را در زمان موجود بودن عین ملزم به رد آن می دانند، چنانچه خسارت و یا تلفی وقوع یابد، مسئولیت مدنی را نیز متوجه وی می سازند و اگر صاحب مال برای مطالبه خسارت به متصرف مراجعه کند، این عمل را نکوهش نمی کنند. شاهد این مدعا آن است که در زمان حاضر تمام نظام های حقوقی، لزوم رد مال غیر در زمان وجود مال و جبران خسارت در زمان تلف آن را بر هر نوع تصرف غیر قانونی مترتب می دانند.