مستندات قاعده اضطرار (قواعد فقه): اضطرار در لغت و اصطلاح

اضطرار در لغت به معنای واداشته شدن، ناچار شدن، و اجبار است. این واژه از ریشه « ضرر » می‌آید و به حالتی اشاره دارد که فرد به دلیل نبود راه چاره یا وجود خطر جدی، مجبور به انجام کاری می‌شود. اضطرار در اصطلاح: در اصطلاح فقهی شیعه ، اضطرار حالتی استثنایی است که در آن فرد به دلیل خطر شدید، قریب‌ الوقوع و غیرقابل تحمل (مانند گرسنگی شدید، تشنگی ، ترس از مرگ ، یا خطر جانی) مجبور به ارتکاب عملی می‌شود که در حالت عادی حرام است. این حالت، عذر محسوب شده و سبب سقوط حرمت و مسئولیت فرد می‌گردد، مشروط بر اینکه شرایط خاصی را داشته باشد. در مقام توجیه تمسک به قاعده‌ اضطرار نیز به همین نحو عمل کرده‌اند. منبع: لسان العرب، ج۴، ص۴۸۲، ماده «ضرر»