مستندات قاعده — الف) سیره روش مستمر مسلمانان در جمیع

فقها برای حجیت ید به چند دلیل استناد کرده اند که به اختصار عبارتند از: ا. رک نراقی، احمد بن محمد مهدی مستند الشیعه فی احکام الشریعه، ج ۲، ص ۱۵۷۶ العروة الوثقی ، ج ۳، ص ۱۱۹) خمینی، روح ا... الرسائل، ج ۱، ص ۲۵۷ و موسوی بجنوردی، حسن القواعد الفقهیه، ج ۱، ص ۱۰۹ به بعد. الف) سیره روش مستمر مسلمانان در جمیع اعصار این بوده که با دارنده شیء معامله کرده و بدون اذن و اجازه او در آن تصرفی نمیکنند. سیره در فقه یکی از مستندات است، ولی در صورتی حجت است که به زمان معصوم (ع) متصل گردد، یعنی در زمان معصوم (ع) نیز معمول بوده باشد. ( ب) بنای عقلا هر گاه امری مورد پذیرش جمیع عقلا در تمام اقوام و ملل بوده باشد، چون شارع هم یکی از عقلا و به تعبیر بهتر در رأس آنان است، آن را تنفیذ و تجویز می کند . نظر مجموع عقلا بر این است که وقتی فردی چیزی را در تصرف دارد، ظاهر و اصل این است که مالک آن است. بنای عقلا در این خصوص ب. ت. ب. سیر تاریخی مالکیت و ید بهتر روشن می شود. همان گونه که قبلاً دیدیم از دورترین ایام، معمول و متعارف در جوامع انسانی این بوده که اشیای تحت تصرف اشخاص اصولاً متعلق به آنها است و عقلای هر عصر و دوره ای از هر قوم و ملت این امر را تأیید کرده اند.