مسئولیت تضامنی در اسناد تجاری — گفتیم که برای اینکه دارنده سند تجاری

گفتیم که برای اینکه دارنده سند تجاری بتواند از امتیازات ویژه این اسناد استفاده کند لازم است تشریفات مربوط به تنظیم سند و مواعد قانونی جهت اعتراض و اقامه دعوا رعایت شده باشد. سهل انگاری دارنده در قبول سند فاقد شرایط اساسی صدور و همچنین کوتاهی در اعتراض یا اقامه دعوا در مواعد قانونی موجب سقوط حق دارنده برای استفاده از امتیازات این اسناد می شود. یکی از امتیازاتی که برای اسناد تجاری پیش بینی شده موضوع مسئولیت تضامنی مسئولین پرداخت است که در ماده ۲۴۹ قانون تجارت به آن اشاره شده است. مواد ۲۸۶ تا ۲۸۸ این قانون اشاره به این دارند که دارنده یا هر یک از ظهر نویسانی که بخواهند از امتیاز ماده ۲۴۹ قانون مذکور استفاده کنند باید در مهلت یک سال از زمان مقرر اقامه دعوا نمایند. ضمانت اجرای عدم رعایت این مواعد نیز در ماده ۲۸۹ همین قانون بیان شده و قانونگذار مقرر داشته که دیگر دعوای دارنده سند تجاری علیه ظهر نویسها و همچنین دعوای هر یک از ظهر نویس ها برید سابق خود در محکمه پذیرفته نخواهد شد. دارنده کاهل و سهل انگار که در زمان دریافت سند دقت کافی نکرده و سندی را قبول نموده که فاقد شرایط مقرر در قانون بوده یا در مهلت مقرر برای واخواست یا اقامه دعوا اقدام ننموده در واقع به تکلیف قانونی خود برای برخورداری از امتیازات اسناد تجاری عمل نکرده است و این کوتاهی حق مراجعه به مسئولین پرداخت به نحو تضامن را از او سلب کرده و او فقط می تواند وجه سند را از برخی از مسئولین مطالبه نماید. اما باید توجه داشت که این سلب حق مطلق نیست؛ به این معنا که اگرچه حکم اولیه این قضیه سلب مسئولیت تضامنی است لیکن در مورد مسئولیت تضامنی ضامن و مضمون عنه ممکن است به جهات قانونی دیگری همچنان تضامن بین این مسئولین باقی باشد که توضیح آن در بخش مربوط به مسئولیت ضامن بیان خواهد شد.