مسئولیت جبران خسارت مالی ناشی از عمد راننده یکی از آثار حقوقی عمل اوست و حکم ماده ۶ در مورد آن با اشکالی مواجه نیست اما در مورد خسارت بدنی و فوت، چون عمد راننده مجازات قصاص نفس یا عضو را به دنبال دارد و تنها در صورتی که امکان قانونی قصاص نباشد مانند قتل فرزند توسط پدر یا قتل مجنون توسط عاقل یا جراحات و شکستگی هایی که امکان مماثلت و اجرای همان صدمه نسبت به مرتکب وجود ندارد، دیه جایگزین آن می شود به آسانی ماده ۱۵ قابل اعمال نیست.
بدیهی است در فرض قصاص نفس یا عضو نوبت به مسئولیت مرتکب در پرداخت دیه نمی رسد و بنابراین زبان دیده حقی در مطالبه دیه نخواهد داشت و بیمه گر نیز تکلیفی در پرداخت خسارت به زیان دیده ندارد. بنابراین موارد مذکور از اطلاق حکم ماده ۱۵ خارج است، اما در صورت عدم امکان قانونی قصاص عضو یا نفس چون راننده مسبب حادثه مسئول پرداخت دیه است، بیمه گر نیز مسئولیت دارد و باید طبق ماده ۱۵ اقدام نماید. دو وضعیت دیگر نیز قابل تصور است که ۷۴۱ ممکن است از ماده ۱۵ و مصادیق آن تفسیر دیگری به عمل آید؛ به این ترتیب که منظور از عمد در حادثه آن است که راننده در تحقق تصادف رانندگی عامد باشد نه اینکه در ایجاد خسارت و نتیجه تعمد داشته باشد.
به عبارت دیگر اگر مقصود راننده برخورد عمدی با مانع یا اتومبیل دیگر باشد مشمول ماده است هر چند خسارت ایجاد شده را نخواهد. برای مثال راننده تصور می کند که هیچ کس در وسیله نقلیه حضور ندارد و به صورت عمدی با اتومبیل خود به آن وسیله ضربه می زند. در این حالت اگر صدمه یا قتلی رخ دهد عمدی دانست اما راننده در تحقق حادثه عمد دارد و بنابراین بیمه گر پس از پرداخت خسارت زبان دیده به راننده مراجعه می کند و راننده نمی تواند عذر آورد که عمدی در تحقق خسارت و صدمه بدنی نداشته است.
با این تفسیر بین عمد در تحقق زبان و صدمه و عمد در ایجاد حادثه فرق است و قانون در ماده ۱۵ به إیجاد عمدی حادثه یعنی نوع دوم عمد اشاره میکند حتی اگر صدمه بدنی ناشی از عملکرد راننده به دلیل اینکه از حضور مصدوم آگاهی نداشته و تنها در صدد خسارت مالی به وسیله نقلیه بوده است، غیر عمد باشد.
باید مورد تحلیل قرار گیرد. یکی راجع به خسارات غیر از دیه م. ب. که حتی با فرض قصاص نیز عهده مرتکب قرار می گیرد و دیگری در فرض توافق اولیاء دم یا مصدوم با مرتکب و تبدیل قصاص به دیه است. آیا بیمه گر در این موارد تکلیف پرداخت دارد؟
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
