مسئولیت داور

ماده ۵۰۱ قانون در این مورد بیان میدارد هرگاه در اثر تدلیس تقلب یا تقصیر در انجام وظیفه داوران ضرر مالی متوجه یک طرف یا طرفین دهوا گردد، داوران برابر موازین قانونی مسئول جبران خسارت وارده خواهند بود. دعاوی مربوط به مسئولیت داور، به ندرت در رویه قضایی مطرح می شود؛ نویسنده بعد از مشورتی که با بسیاری دیگر از قضات محترم دادگاه ها داشته نمونه ای از دعوای مسئولیت داور یا رأیی ی در این زمینه به دست نیاورده است. بنابراین بررسی این مسئولیت با طرح برخی پرسشها و فروضی که بیشتر جنبه ی تئوری دارند به طور مختصر صورت می گیرد زیرا هدف ما بررسی مسایل داوری ب. ت. ب. رویه قضایی است؛ اما طرح پاره ای پرسش ها می تواند شروعی برای محققان دیگر باشد. اگر به مباحث نظری صرف معتقد می بودیم، قطعاً از کنار این پرسشها به آسانی نمی گذشتیم اما هرگز به دنبال نوشته ای که خالی از رویه قضایی بومی باشد، نبوده و نیستیم پرسش هایی مانند ۱ آیا مسئولیت داور مانند قاضی است از نظر تحقق، مفهوم تقصیر جبران از بیت المال و ...) ۲ - آیا همان طور که از ظاهر ماده ۵۰۱ بر می می آید، تنها ضرر مالی» قابل جبران است؟ - آیا مسئولیت داور منحصراً از طریق اسباب مصرح در این ماده تدلیس تقلب یا تقصیر تحقق می یابد و آیا منظور از تقصیر به قرینه ی حرف یا و همراه شدن با تقلب یا تدلیس تنها تقصیر عمدی است؟ و در این صورت آیا این ایراد مطرح نمی شود که چرا در مورد قاضی دادگاه، تقصیر سنگین نیز مطرح و از اسباب زیان می شود اما در مورد داور این گونه نیست و سرانجام اینکه رابطه ی این ماده با ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی چیست؟ -۴- آیا می توان مسئولیت قرار دادی داور را نیز در کنار مسئولیت عمومی او تصور نمود؟ به این نحو که چون داور با قبول داوری متعهد به رسیدگی شده یا با جلب اعتماد طرفین در عدم مراجعه به دادگاه و به تأخیر انداختن حل و فصل اختلاف در واقع «نقض توافق نموده است، از این نظر مسئول میباشد؟ ۵- آیا داور به سبب نفس صدور رأی نیز مسئول است یا به این جهت که امکان طرح دعوای ابطال در مورد رأی او وجود دارد و هرگونه تعلل در این زمینه به سبب فعل م. ع. است و رابطه ی خسارت را با داور قطع میکند نمیتوان مسئولیتی برای داور تصور نمود؟ در همین رابطه آیا نمیتوان گفت که چون اسباب ابطال رأی داور محدود است و دادگاه نمی تواند به طور کامل به بازرسی رأی بپردازد همیشه امکان ضرر از خود رأی داور، در صورتی که در بررسی موضوعات تعلل یا تقصیر داشته باشد وجود دارد؟ ۶- کیفیت تقسیم زیان در مورد داوران متعدد چگونه است؟ - آیا در مورد داور نیز بحث سوء استفاده از ۲۰۲ مانند حق استعفا یا امتناع از داوری وجود دارد و می تواند مسئولیت مدنی او به دنبال داشته باشد؟