مسئولیت کیفری جنایات وارده بر نوزاد و مادر در اثر تولد انتخابی (تقویمی) (مقاله علمی وزارت علوم)

مسئولیت کیفری جنایات وارده بر نوزاد و مادر در اثر تولد انتخابی (تقویمی) (مقاله علمی وزارت علوم) نویسندگان: علیرضا گنج خانلو عباس سلمان پور منبع: پژوهشهای حقوقی دوره 24 پاییز 1404 شماره 63 چکیده جنین از زمان تشکیل تا تولد، همواره در حال نمو و رشد بوده تا پس از تکامل و کسب قابلیت حیات مستقل، متولد شود. از این رو عمل تولد انتخابی که به معنای مداخله در دوره جنینی و ممانعت از تکامل جنین و تولد زودتر از موعد طبیعی است، می تواند آسیب هایی را برای جنین و حتی مادر به همراه داشته باشد. تولد انتخابی علاوه بر مبانی علمی با هیچ یک از قواعد حقوقی که توجیه کننده عملیات پزشکی اند، نظیر بند «ج» ماده 158 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نیز مطابقت ندارد؛ بنابراین چنانچه این عمل منجر به مرگ نوزاد یا حدوث نقص در وی یا بقای نقص جنین پس از تولد گردد، مشمول بند «ب» ماده 291 و تبصره ماده 306 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بوده و وصف عمدی داشته و موجب محکومیت پزشک به قصاص نفس یا عضو خواهد شد. پدر و مادر نیز چنانچه با علم به عواقب احتمالی مترتب بر این عملیات پزشکی بدان اهتمام ورزند، تحت عنوان معاونت در جرم عمدی به مجازات تعزیری محکوم خواهند شد. ب. ت. ب. اینکه نفس عمل سزارین علمی و قانونی است، چنانچه از گذر آن آسیبی به مادر وارد شود، در فرض عدم تقصیر پزشک، مسئولیتی برای وی و همچنین برای پدر (زوج) متصور نخواهد بود. Criminal Liability for Offenses Against the Newborn and Mother Resulting from Elective (Scheduled) Birth From the time of its formation until birth, the fetus is continuously developing and growing until, after developing the capacity for independent viability, it is born. Therefore, the act of elective birth, which means intervention during the fetal period and preventing the fetus from reaching full development and being born prematurely, can cause harm to the fetus and even the mother. Elective birth, in addition to lacking scientific foundations, does not conform to any of the legal rules that justify medical procedures, such as clause "C" of Article 158 of the Islamic Penal Code (2013); therefore, if this act results in the death of the newborn, the occurrence of a defect in it, or the persistence of a fetal defect after birth, it falls under clause "B" of Article 291 and the note to Article 306 of the Code, carries an intentional character, and will lead to the physician's conviction for qisās (talion) for life or limb. The father and mother, if they instigate this medical procedure with knowledge of its potential consequences, will be convicted as accomplices in an intentional crime and sentenced to ta'zīr (discretionary punishment). Given that the act of cesarean section itself is scientific and legal, if any harm befalls the mother as a result of it, in the assumption of no fault on the part of the physician, no liability is conceivable for him/her and, consequently, for the father (husband).