مشعر الحرام: بیتوته در مشعر

آیا در شب عید در مشعر، بیتوته واجب است یا نه؟ مسئله محل اختلاف است. قول به وجوب به ظاهر کلمات اکثر نسبت داده شده است. برخی نیز به وجوب آن تصریح کرده‌اند. در مقابل، برخی تصریح به عدم وجوب کرده‌اند. بنابر قول مشهور، واجب رکنی وقوف که ترک آن از روی عمد موجب بطلان حج می‌شود مسمای آن است. بنابراین، وقوف به مشعر به مقدار‌ اندک که از نظر عرف ، وقوف بر آن صادق باشد، کفایت می‌کند؛ هرچند بر حاجی واجب است از طلوع فجر تا طلوع آفتاب در مشعر بماند و از آنجا خارج نشود و در صورت خروج، گناه کرده است؛ لیکن حج او صحیح است. کسی که شب عید، هرچند‌ اندک، در مشعر وقوف کرده و قبل از طلوع فجر از آن خارج شده، بنابر قول مشهور حجش صحیح است، به شرط آنکه وقوف به عرفات را انجام داده باشد. البته یک گوسفند به عنوان کفاره بر او واجب می‌شود. زنان و معذوران، همچون پیرمردان و بیمارانی که از ازدحام جمعیت بر جان خود بیمناک‌اند، می‌توانند قبل از طلوع فجر از مشعر خارج شوند، بدون آنکه کفاره‌ای بر آنان واجب شود. چنان که در خروج از مشعر از روی فراموشی نیز کفاره‌ای ثابت نخواهد بود. آیا کسی که از روی جهل، قبل از طلوع فجر از مشعر خارج می‌شود، حکم خروج از روی فراموشی را دارد یا نه؟ مسئله محل اختلاف است. کسی که وقوف به عرفات را درک نکرده؛ لیکن وقوف به مشعر قبل از طلوع آفتاب را درک کرده، حجّش صحیح است. منبع: مدارک الاحکام، ج۷، ص۴۲۳ · مسالک الافهام، ج۲، ص۲۸۴ · تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۳۷۴ · قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۳۷ · جواهر الکلام، ج۱۹، ص۷۷ – ۷۹ · مدارک الاحکام، ج۷، ص۴۲۴ · مسالک الافهام، ج۲، ص۲۸۶ · جواهر الکلام، ج۱۹، ص۸۶