مصادیق ید (قواعد فقه): معرفی مصادیق ید

ید که نشانه استیلا و تسلط انسان بر اشیا است، مصادیق مختلف دارد. • گاهی وجود شی‌ء در دست انسان نشانه ید است. مانند: پولی که در دست شخصی است و همین مطلب دلالت بر‌ تعلق پول به او دارد و گاه با آن که اشیا در دست افراد قرار ندارند، به نوعی در رابطه با پیکره و جسم انسان‌اند و همین امر نشان می‌دهد که شی‌ء، متعلق به فرد خاصی است. برای مثال: لباسی که در تن افراد است، نشان از تعلقشان به آن‌ها دارد. • گاه هیچ رابطه مستقیم و فیزیکی بین جسم مالک و شی‌ء مورد تملک نیست، ولی بنا به اعتبار و تاسیسات اجتماعی و قراردادی، شی‌ء، متعلق به فرد است. بنا بر آنچه قبلا گفته شد و به تبعیت از سیر تکاملی ید در سه مرحله تاریخی، مصادیق ید را تحت دو عنوان عمده می‌توان دسته‌بندی کرد: ۱. ۱ - تعلق اشیا به افراد تعلق اشیا به افراد با رابطه‌های حقیقی و کیفیت‌های فیزیکی معلوم می‌شود. مانند: پولی که در دست یا جیب اشخاص است و یا لباسی که بر تن آن‌ها است. در این موارد، بین شی‌ء مورد تملک و مالک ، رابطه حقیقی، مستقیم، فیزیکی و مکانی وجود دارد. این گونه تعلقات بیشتر مربوط به گذشته تاریخ بشر است و در زمان‌های اخیر « ید اعتباری و ید قراردادی » کم و بیش جانشین این گونه ید شده است. ۱. ۲ - وجود اسناد، علائم مصداق دیگر ید، وجود اسناد، علائم، نوشته‌ها و سمبل‌هایی است که تعلق شی‌ء به شخص را می‌رساند. هر چند بالمباشره و مستقیما بر غیر منقول مسلط نباشد و یا دیگری آن را از قبل مالک مورد تصرف و استیفا قرار داده باشد. وجود اشیا در دست اشخاص ۲. وجود لباس بر تن افراد ۳. سوار بودن راکب بر مرکب ۴. گرفتن زمام چیزی مانند: این که کسی زمام شتری را در دست داشته باشد ۵. سکونت در محل ۶. وجود کلید خانه یا مغازه در دست فرد حتی اگر در آن استقرار نیافته باشد ۷. پاره‌ای اعمال و افعال بر روی اشیا، مانند: شخم و تسطیح زمین یا مرمت محل مسکونی • مصادیق گروه دوم: استیلای حاکم و یا رژیم سیاسی بر قلمرو حکومتی، مرزها، حریم دریایی و حریم فضایی می‌تواند از مصادیق گروه دوم محسوب گردد. نصب پرچم یک کشور در نقاط خاص یا علائم دریایی به عنوان فلات قاره اختصاصی، تجلّی ید و استیلا است.