مطالبه ی اجرت المثل — موجر که خواهان نامیده میشود دعوای اجرت

آن پایان یافت عقد اجاره نیز پایان می یابد و پس از انقضای مدت، اگر مستأجر، مورد اجاره را بدون اذن مالک در تصرف خود داشته باشد، موجر برای مدت مزبور، مستحق أجرت المثل میباشد، هر چند که مستأجر از مورد اجاره، استفاده نکرده چنان چه مستأجر بعد از اتمام مدت با اجازه ی مالک، ملک را در تصرف خود دوره ای که ملک در تصرف مستأجر بوده است، مشخص میکند. مبلغ أجرت المثل موجر که خواهان نامیده میشود دعوای اجرت المثل را علیه مستأجر که خوانده نامیده میشود طرح میکند. این دادخواست در دادگاه محل وقوع ملک قابل طرح است. پس از محکوم شدن مستأجر به مبلغ معین شده در رأی موجر باید از طریق صدور اجراییه به همان میزان از اموال مستأجر، مانند اتومبیل ... را توقیف کرده تا با فروش آنها به آن چه که استحقاق دارد، دست پیدا کند. اگر اموالی از مستأجر در دسترس نباشد، حکم جلب وی صادر شده و تا زمانی که مستأجر، مبلغ محکومیت را پرداخت نکند و یا دادخواست اعسار تقدیم نکند، در حبس میماند. موجر می تواند پس از قطعیت حکم و صدور اجراییه، مبلغ أجرت المثل را از ودیعه ی مستأجر که نزد وی است، کسر و وصول کند. ۱) هر شخصی که از ملک دیگری به صورت غیر قانونی و بدون رضایت مالک استفاده کند، میبایست به میزان مدت تصرف در ملک به مالک، أجرت المثل ( ۲) اگر موجر تخلیه ی مستأجر را نخواهد، ظاهر بر این است که برای ادامهی ۳) مستأجر نسبت به ملک مورد اجاره ضامن نیست و اگر ملک مورد اجاره بعضاً و یا کلاً تلف شود و مستأجر، تعدی و تفریطی نکرده باشد، مسئول نیست. ( ۴) اگر مدت اجاره پایان یابد و مالک از مستأجر درخواست تخلیه کند. مستأجر در حکم غاصب است و ضامن عین و منافع ملک مورد اجاره م. ب.. ( ۵) اگر شخص ثالثی پرداخت اجاره ی ملک را ضمانت کرده باشد، با پایان مدت اجاره مسئولیت او نیز اتمام می یابد و برای دریافت اجرت المثل نمیتوان به ضامن مراجعه کرد. ( ۶) ممکن است در قرارداد اجاره شرط شود که در صورت اتمام مدت اجاره أجرت المثل ملک به میزان اجاره بها باشد. این شرط فقط ناظر به مواردی است که مستأجر با رضایت موجر در ملک اقامت داشته است و در صورتی که موجر، تقاضای تخلیه ملک را از مستأجر بکند و مستأجر ملک را تخلیه نکند، به این شرط نمی توان استناد کرد و آجرت المثل بر اساس ارزش واقعی محاسبه و به موجر پرداخت خواهد شد. ( ۷) دادخواست مطالبه ی أجرت المثل، صرفاً از کسی مسموع است که مالک رسمی ملک است. عقد اجاره به محض انقضای مدت بر طرف میشود و اگر پس از انقضای آن برای مدت مزبور، مستحق أجرت المثل خواهد بود، اگر چه مستأجر استیفای منفعت نکرده باشد و اگر با اجازه ی مالک در تصرف نگاه دارد، وقتی باید أجرت المثل بدهد که استیفای منفعت کرده باشد. مگر این که مالک اجازه داده باشد که مجاناً استفاده کند.