معافیت کفالت: تحلیل و تفسیر کفالت ناشی از طلاق والدین در پرتو آرای قضایی

در موضوع معافیت ناشی از تکفل مادران فاقد سرپرست، قانون گذار در سالهای اخیر مواضع متفاوتی را اتخاذ کرده‌است و با تغییر دادن مکرر معیارهای مرتبط با اعطای این نوع از معافیت سبب پیدایش چالشهایی شده‌است. در تشریح این مسئله چنین می‌توان بیان داشت که آیا صرف وقوع طلاق والدین یا فوت همسر به خودی خود سبب معافیت مشمولان می‌شود یا آن که علاوه بر فقدان ظاهری سرپرست برای مادر، احراز عدم وجود سرپرست برای وی در عالم واقع نیز ضروری است؟ منشأ بروز چالش مزبور را باید در ماده ۴۶ قانون خدمت وظیفه عمومی جست و جو کرد چراکه براساس این ماده «تحقیقات لازم نسبت به ادعای کفالت این قبیل مشمولان و همچنین تصدیق صحت مندرجات استشهاد و مدارک آنها با شهربانی یا ژاندارمری خواهد بود.» وجود تفاسیر متعدد از این ماده سبب پیدایش پرسش فوق شده و نهایتاً به دلیل صدور آراء متعارض در دادگاه‌های مختلف، هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ناچار به صدور آراء وحدت رویه شماره ۱۲۳۳ و ۱۲۳۴ به جهت حل تعارضات مزبور شد تا بدین ترتیب از تفاسیر متعدد پیرامون این مواد قانونی جلوگیری کرده و یک رویه واحد را در نظام قضایی کشور پدیدآورد. منبع: «معافیت کفالت ناشی از طلاق والدین در پرتو اصول و قواعد فقهی و حقوقی (باتأکید بر آرای وحدت رویه هیئت عمومی دیوان عدالت اداری)»، دو فصلنامه نقد و تحلیل آراء قضایی، 1402