معراج (فرهنگ شیعه): فرازی از حدیث معراج

در حدیث معراج که شامل گفت‌وگوی خدای متعال با حبیب خود، پیامبر اعظم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) است، آموزه‌های انسان‌ساز دینی به خوبی به تصویر کشیده شده است و هر فراز از آن درخور توجه ویژه از سوی هر انسان مسلمانی م. ب.. ما در خاتمه این نوشتار کوتاه، چند فراز کوتاه از آن را مورد بررسی قرار می‌دهیم. در قسمتی از این گفت‌وگو، خدای متعال به پیامبر خود نکته‌ای را گوشزد می‌کند که امروزه غالب جوامع بشری به آن توجّهی نشان نمی‌دهند و حتی نقطه مقابل آن را ترویج می‌کنند. آن نکته، این است: یا أَحْمَدُ! مَحَبَّتی مَحَبَّةُ الْفُقَراءِ، فَأَدْنِ الْفُقَراءَ وَ قَرِّبْ مَجْلِسَهُمْ، وَ أَبْعِدِ الْأَغْنِیاءَ وَ أَبْعِدْ مَجْلِسَهُمْ عَنْک، فَإِنَّ الْفُقَراءَ أَحِبَائی. دیلمی، حسن بن محمد، ارشاد القلوب، ج۱، ص۳۷۵. ‌ «ای احمد! تمام محبت من در جامعه به فقرای آن جامعه است. پس تو نیز با فقرا مانوس و در مجالس آنان رفت و آمد کن، از مال‌اندوزان و ثروتمندان دور باش و در مجالس آنان نشست و برخاست نکن. این را بدان که دوستان من در روی زمین تنها فقرا هستند.» ۲۲ - پانویس ۱. ۲. ↑ مقریزی، تقی الدین، امتاع الاسماع، ج۸، ص۱۹۲. ۳. ↑ اسرا/سوره۱۷، آیه۱. ۴. ↑ نجم/سوره۵۳، آیه۸-۱۸. ۵. ↑ اسراء/سوره۱۷، آیه۶۰. ۶. ۷. ۸. ۹. ۱۰. ۱۱. ↑ قطب راوندی، سعید بن عبدالله، الخرائج و الجرائح، ج۱، ص۱۴۱. ۱۲. ۱۳. ↑ مقریزی، تقی الدین، امتاع الاسماع، ج۸، ص۱۹۹. ۱۴. ۱۵. ۱۶. ↑ مقریزی، تقی الدین، امتاع الاسماع، ج۸، ص۲۰۱. ۱۷. ۱۸. ۱۹. ۲۰. ۲۱. ۲۲. ۲۳. ۲۴. ۲۵. ↑ مقریزی، تقی الدین، امتاع الاسماع، ج۸، ص۱۹۶. ۲۶. ↑ اسرا/سوره۱۷، آیه۱. ۲۷. ↑ دیاربکری، حسین، تاریخ الخمیس فی احوال انفس النفیس، ج۱، ص۳۰۷. ۲۹. ↑ قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، ج۲، ص۳۳۵. ۳۰. ۳۱. ۳۲. ↑ لاهیجی، عبدالرزاق، گوهر مراد، ص۴۵۳. ۳۳. ۳۴. ۳۵. ۳۶. ۳۷. ۳۸. ↑ مقریزی، تقی الدین، امتاع الاسماع، ج۳، ص۴۱. ۳۹. ↑ مقریزی، تقی الدین، امتاع الاسماع، ج۸، ص۲۵۹. ۴۰. ۴۱. ۴۲. ۴۳. ۴۴. ↑ صالحی شامی، سبل الهدی، ج۳، ص۷۱. ۴۵. ↑ ادیب بهروز، محسن، معراج از دیدگاه قرآن و روایات، ص۹۸. ۴۶. ۴۷. ۴۸. ۴۹. ↑ قسطلانی، احمد بن محمد، المواهب اللدنیه بالمنح المحمدیه، ج۲، ص۴۳۰. ۵۰. ↑ صالحی شامی، سبل الهدی، ج۳، ص۱۲. ۵۱. ↑ محمدی شاهروری، عبدالعلی، معراج در آینه استدلال، ص۳۶۱-۳۴۰. ۵۲. ↑ صدوق، محمد بن علی، الامالی، ص۳۷۰. ۵۳. ↑ شبّر، عبداللّه، حقّ الیقین، ج۱-۲، ص۱۲۶. ۵۴. ↑ آلوسی، شهاب‌الدین، روح المعانی، ج۸، ص۹. ۵۵. ↑ آلوسی، شهاب‌الدین، روح المعانی، ج۱۵، ص۷. ۵۶. ↑ دانشنامه قرآن، ج۲، ص۲۱۲۰. ۵۷. ۵۸. ۵۹. ۶۰. ۶۱. ۶۲. ۶۳. ۶۴. ۶۵. ۶۶. ↑ اسراء/سوره۱۷، آیه۱. ۶۷. ↑ صدوق، محمد بن علی، التوحید، ص۱۷۵. ۶۸. ۶۹. ۷۰. ۷۱. ↑ صدوق، محمد بن علی، من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۳۷۴. ۷۲. ۷۳. ↑ حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، ج۵، ص۱۵۶. ۷۴. ↑ مقریزی، تقی الدین، امتاع الاسماع، ج۸، ص۲۳۵. ۷۵. ۷۶. ۷۷. ↑ صدوق، محمد بن علی، علل الشرایع، ج۱، ص۱۸۴. ۷۸. ۷۹. ۸۰. ↑ حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، ج۱، ص۳۰۶. ۸۱. ۸۲. ۸۳. ۸۴. ↑ آل‌عمران/سوره۳، آیه۶۸. ۸۵. ↑ قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر قمی، ج۲، ص۱۱. ۸۶. ↑ طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۳، ص۸۲۳. ۸۷. ۸۸. ۸۹. ۹۰. ۹۱. ۹۲. ۹۳. ۹۴. ۹۵. ۹۶. ۹۷. ↑ اسراء/سوره۱۷، آیه۱. ۹۸. ↑ راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص۲۳۱. ۹۹. ↑ فیروزآبادی، محمد بن یعقوب، قاموس المحیط، ج۴، ص۳۴۱. ۱۰۰. ↑ جوهری، اسماعیل بن حماد، صحاح اللغة، ج۶، ص۲۳۷۶. ۱۰۱. ↑ ر. ک:زمخشری‌، محمود بن عمر، الکشّاف، ج۲، ص۶۴۷. ۱۰۲. ↑ اعرجی، سیدجعفر، الدّر المنثور، ج۵، ص۱۸۲. ۱۰۳. ۱۰۴. ۱۰۵. ↑ نجم/سوره۵۳، آیه۱۳ – ۱۸. ۱۰۶. ۱۰۷. ۱۰۸. ۱۰۹. ۱۱۰. ↑ صدوق، محمد بن علی، الامالی، ص۷۳۹. ۱۱۱. ۱۱۲. ۱۱۳. ↑ دیلمی، حسن بن محمد، ارشاد القلوب، ج۱، ص۳۷۵.