معراج (فرهنگ شیعه): نکته

البته مراد از معراج این نبود که پیامبر، عالم اجسام علوی و کُرات جسمانی را ببینند بلکه نظر به عوالم، تجرد و عقول قادسه بوده است و مرکب براق پیامبر هم یک مرکب مادی و معمولی نبود بلکه از موجودات مجرد بوده که از بهشت نازل شده بود. به افق احدیت جذب شده و از عالم جبروت و لاهوت نیز عبور کرد. به اعتقاد حضرت امام از جمله ره آورد‌های معراج که پیامبر از این سفر آورده بود، نماز بود. در واقع نماز پیامبر در شب معراج نقشه تجلیات حق است؛ و در حقیقت تمثل عینی تجلیات حق بر قلب پیامبر در شب معراج است. حضرت امام نهایت قرب فرائض را غایت معراج صعودی پیامبر می‌داند که برای هیچ یک از انبیاء و اولیای الهی حاصل نمی‌شود. از این رو بدون عبودیت نمی‌توان به معراج حقیقی مطلق رسید؛ بنابراین معراج عرفانی، عروج از بعُد مادی به منتهای بُعد غیر مادی و رسیدن به مقصد اصلی یعنی قرب الهی است.