معرف قرآن: مفاد روایات گذشته

خلاصه ی آن چه که درباره ی عظمت علمی و عملی حضرت علی (علیه‌السّلام) نقل شد، عبارت است از: ۱. حضرت علی (علیه‌السّلام) نور وحی و رسالت را با چشم ملکوتی خود می‌دید و بوی نبوت را با شامه ی درونی خویش استشمام می‌کرد. در نهان انسان صالح، حواس دیگری وجود دارد که با برخی از آن‌ها بوهای غیبی را استشمام می‌کند؛ مانند استشمام بوی حضرت یوسف (علیه‌السّلام) توسط حضرت یعقوب (علیه‌السّلام) : «انی لاجد ریح یوسف لو لا ان تفندون». (من بوی یوسف را احساس می‌کنم، اگر مرا به نادانی و کم عقلی نسبت ندهید). با بعضی حواس نیز منظره‌های غیبی را می‌بیند؛ مانند دیدن جهنم توسط صاحبان یقین: «کلا لو تعلمون علم الیقین • لترون الجحیم» (و کوه‌ها مانند پشم رنگین حلاجی شده می‌گردد! اما کسی که (در آن روز) ترازوهای اعمالش سنگین است). ـ و با برخی حواس دیگر، صدای فرشتگان غیبی را می‌شنود؛ مانند شنیدن صدای بشارت فرشتگان از سوی مؤمنان استقامت کننده: «ان الذین قالوا ربنا الله ثم استقاموا تتنزل علیهم الملائکة الا تخافوا و لا تحزنوا و ابشروا بالجنة التی کنتم توعدون». ۲. یقین به حقانیت اصول و فروع دین ـ که در بین بندگان خدا کم تر وجود دارد ـ برای حضرت علی (علیه‌السّلام) حاصل بود و تحقق آن از آسیب هر شبهه‌ای مصون بوده است. ۳. آن حضرت (علیه‌السّلام) معارف الهی را با چشم ملکوتی خود مشاهده کرد. نه تنها با تفکر حصولی از آن‌ها آگاه شد، بلکه از همان لحظه ی ارائه ی ملکوت اشیا با یقین به سر می‌برد و هرگز گرفتار شک نشده بود. ۴. بینش الهی آن حضرت (علیه‌السّلام) با وی بوده است. ایشان، نه خود مورد تلبیس قرار گرفت و نه دیگران را در اشتباه قرار داد. ۵. قرآن کریم ، همراه با آن حضرت (علیه‌السّلام) بود و هرگز او را رها نکرد. ۶. اگر علمی را که آن حضرت (علیه‌السّلام) داشت برای دیگران اظهار می‌کرد، مایه ی اضطراب و لرزش آنان می‌شد؛ مانند لرزش ریسمان در چاه عمیق. ۷. آن حضرت (علیه‌السّلام) فرمود: پیش از ارتحال من، هر آن چه خواستید از من بپرسید. قسم به کسی که جانم در دست اوست! هرگز از میان حوادثی که اکنون تا قیامت رخ می‌دهد، چیزی سؤال نمی‌کنید و از گروهی ـ که صدها نفر را هدایت می‌کند و صدها نفر را گمراه می‌سازد ـ نمی‌پرسید، مگر آن که من شما را از همه ی خصوصیات «جلودار» و «محرک» و از دیگر شؤون آن آگاه می‌کنم. ۸. آن حضرت (علیه‌السّلام) فرمود: به راه‌های آسمان غیب از راه زمین حس و شهادت آگاه ترم. ۹. آن حضرت (علیه‌السّلام) فرمود: آیا من در میان شما به ثقل اکبر یعنی قرآن کریم عمل نکردم و آیا در بین شما ثقل اصغر یعنی عترت (علیهم‌السّلام) را به ودیعت ننهادم؟ منبع: یوسف/سوره۱۲، آیه۹۴ · تکاثر/سوره۱۰۲، آیه۶-۵ · فصلت/سوره۴۱، آیه۳۰