معرفی و جرح گواهان — ماده ۲۵۳ ق

ماده ۲۵۳ ق.آ.د.م درباره معرفی گواهان در تحقیق محلی می گوید: طرفین دعوا می توانند اشخاصی را برای کسب اطلاع از آنان در محل معرفی و به گواهی آنان تراضی نمایند. متصدی تحقیقات صورت اشخاصی را که اصحاب دعوا انتخاب کرده اند نوشته و به امضای طرفین می رساند. معرفی گواهان در جلسه تحقیق به دو صورت انجام می پذیرد (۱) صورتی که هر طرف درباره گواهان خود اطلاعاتی می دهد و به عنوان مثال می گوید: از تمام کاسبان محل یا همسایگان محل مورد نزاع بپرسید یا نام و مشخصات گواهان خود را در اختیار دادگاه می گذارد تا از آنان تحقیق شود. (۲) صورتی که هر دو طرف معتمدانی را به تراضی معین میکنند تا دادگاه واقع مجهول را از آنان جویا شود: مانند این که هر دو طرف به گواهی معلمان مدرسه ای که نزاع در آن واقع شده است استناد میکنند. چنین گواهانی را مصدق نیز می گویند. در چنین فرضی گواه داور نیست تا هر چه حکم کند نافذ باشد. از گواه قضاوت انتظار نمی رود و اعتقاد او را جویا نمی شوند. از مطلعان محلی نیز می خواهند تا آنچه را دیده یا شنیده اند، هر چند که موضوع آن نقل شهرت و اعتقاد عمومی درباره واقع باشد بیان کنند. پس گفته های آنان می تواند سازنده و رکن علم یا ظن قوی در دادرس باشد و به بیان دیگر، اماره وجود حق است.