معماری مساجد: اولین مسجد

اولین مسجدی که در اسلام ساخته شد مسجد قبا بود که پس از هجرت پیامبر از مکه به مدینه ، احداث گردید. زیربنای اساسی این مسجد، «تقوا» بود. «لمسجد اسس علی التقوی من اول یوم...؛ آن مسجدی که از روز نخست بر پایه تقوا بنا شده...». در قرآن کریم ، نسبت ‌به آباد کردن مساجد و ساختن آنها، آیه‌ای است که می‌فرماید: «انما یعمر مساجد الله من آمن بالله و الیوم الآخر و اقام الصلوة و آتی الزکاه و لم یخش الا الله...؛ مساجد خدا را، تنها کسانی آباد می‌کنند که به خدا و قیامت ایمان داشته و نماز را برپا می‌دارند، زکات می‌پردازند و جز از خدا، از احدی نمی‌ترسند». «ثلاثة یشکون الی الله عز و جل: مسجد خراب لا یصلی فیه اهله ». منبع: توبه/سوره۹، آیه۱۰۸ · توبه/سوره۹، آیه۱۸ · وسائل الشیعه، ج۳، ص۴۸۴