معنای ضرر و ضرار (قواعد فقه): معنای لغوی ضرر

در مورد « ضرر »، اهل لغت معانی مختلفی ذکر کرده‌اند که در ادامه به مواردی از آن‌ها اشاره می‌شود: - صحاح اللغه ضرر را خلاف نفع می‌داند. - مصباح المنیر ضرر را به معنای عمل ناپسند نسبت به یک شخص یا نقص در اعیان می‌گیرد. (برای ملاحظه معانی دیگر ضرر، به آدرس ذیل رجوع کنید: ) ۲ - معنای اصطلاحی ضرر اختلاف‌نظر بین اهل لغت، به علت استعمالات مختلف کلمه ضرر امری طبیعی است، ولی این اختلاف به فقه نیز سرایت کرده و موجب اختلاف آرای فقهی شده است. ولی در مورد نفس و مال کلمه «ضرر» استعمال می‌شود، اما در مورد فقدان احترام و آبرو، کلمه ضرر کمتر استعمال می‌شود. مثلا گفته می‌شود: فلان شخص در آن معامله ضرر کرد، یا دارویی که مصرف کرد مضر بود یا برایش ضرر داشت؛ ولی اگر کسی از دیگری هتک آبرو بکند اصطلاحا گفته نمی‌شود که به او ضرر زده است. منبع: الصحاح، ج۲، ص۷۱۹ · القاموس المحیط، ج۲، ص۷۵ · النهایة فی غریب الحدیث و الأثر، ج۳، ص۸۱ · مصباح المنیر، ج۲، ص۳۶۰ · المفردات فی غریب القرآن، ج۱، ص۲۹۳ · عوائد الایام، ص۱۷ · منیة الطالب، ج۳، ص۴۱۵