معنای لا در قاعده لا ضرر (قواعد فقه): نقش نحوی و معنای لا

اصولا «لا» در معنای حقیقی خود برای نفی جنس به کار می‌رود و بر سر هر جمله‌ای که بیاید دلالت دارد که مدخول لا (یعنی آنچه بعد از «لا» قرار می‌گیرد) به کلی در عالم خارج وجود ندارد. به طور مثال، « لا رجل فی الدّار » یعنی هیچ مردی در خانه نیست. «لا» در جمله مذکور، امکان وجود هر مردی را در منزل نفی می‌کند و از این جمله، شنونده در می‌یابد که قطعا هیچ مردی در منزل نیست. به طور قطع چنین برداشتی از جمله نادرست است؛ شارع چه وظیفه‌ای دارد که خارجیات را توصیف کند؟ و اصولا فلسفه صدور آن چه می‌تواند باشد؟ با بروز این‌گونه اشکالات، فقها تلاش کرده‌اند ابعاد و زوایای گوناگون «لا» ی مذکور در حدیث را به گونه‌ای تفسیر و تعبیر کنند که اقرب به نظر شارع باشد. برای تسهیل فهم مطلب، پنج نظریه مشهور را که در این باره وجود دارد، به اختصار مورد بررسی قرار می‌دهیم.