مغز: به معنای مخ

مغز به معنای نخست قسمتی از دستگاه عصبی مرکزی است که در جمجمه قرار دارد و شامل مخ، مخچه، بصل النخاع و قسمت میانی می‌شود و مهمترین مرکز تنظیم فعالیت‌های بدن و اعمال عالی شعوری است. از آن به مناسبت در باب‌های اطعمه و اشربه ، دیات و مسائل مستحدثه سخن گفته‌اند. خوردن مغز حیوان حلال گوشت، جایز، لیکن بنابه گفته جمعی خوردن نخود مغز، حرام است. دیه جراحت وارد شـده بـر ســر در صورتی که به پرده مغز برسد، یک سوم دیه نفس است و چنانچه پرده مغز را بدرد و به خود مغز برسد و دیده نمیرد (ببینید: دامغه ) در اینکه تنها یک سوم دیه کامل بر عهده جانی ثابت می‌شود یا علاوه بر آن، ارش هم باید بپردازد، مسئله محل اختلاف است. در مرگ مغزی ، قطع عضو فردی که دچار آن شده برای پیوند، در صورت توقف نجات جان مسلمانی بر آن، بنابر قول برخی جایز است. منبع: فرهنگ بزرگ سخن، مدخل «مغز · جواهر الکلام، ج۳۶، ص۳۴۸ · الروضة البهیه، ج۱۰، ص۲۷۳-۲۷۴