مفاد قلمرو اصل — شهادت برخلاف مفاد و مندرجات چنین سندی

(۲) فرضی که اعتبار سند در دادگاه احراز شده است. احراز این اعتبار ممکن است مبتنی بر اقرار صریح یا ضمنی کسی باشد که سند برخلاف ادعا و منافع او ابراز شده است یا رسیدگی دادگاه پس از انکار و تردید طرف مقابل ارائه کننده در این حالت دادگاه به طور معمول قرار اصالت سند مورد نزاع را صادر میکند یا به هنگام صدور رأی این اصالت احراز شده را اعلام می دارد. شهادت برخلاف مفاد و مندرجات چنین سندی پذیرفته نمی شود، چرا که قدرت اثبات ندارد. در صورتی که شاهد پذیرفته شده اظهاری مخالف سند معتبر کند، دادگاه به مفاد این گواهی اثری بار نمی کند به عنوان مثال اگر ادعا شود یا شاهدی بگوید که برخلاف آنچه در سند اعلام شده بهای کالای مورد معامله به فروشنده تسلیم نشده است، ادعایی است که با گواهی اثبات نمی شود. همچنین است، اگر ادعا شود که شرط دیگری نیز مورد توافق بوده و بایستی درسته می آمده است یا اصلاحی در مفاد سند شده که در آن نیامده است یا یکی از دو طرف سند را امضا نکرده است... و مانند اینها. ولی اگر ادعا شود که عقد مبتنی بر شرطی بوده است شرط بنایی که در سند نیامده و در خاطر دو طرف پایه تراضی بوده است این ادعا با شهادت قابل اثبات است، زیرا وجود شرط بنایی با مصرحات سند رسمی یا معتبر منافات ندارد؛ بیان کننده و مکمل تراضی است. همچنین است در فرضی که شهادت برای رفع ابهام و اجمال