مفاهیم: تعریف

مفاهیم، جمع مفهوم است و مفهوم در لغت، معنایی است که از لفظ فهمیده می‌شود؛ چنان که گفته می‌شود: «مفهوم اللفظ» یعنی: «ما یفهم من اللفظ»، و «مفهوم الجملة» یعنی: «ما یفهم من الجملة». ۱. ۱ - مفاهیم در عرف عام در عرف عام ، مفهوم، یعنی مطلق معنای نقش بسته شده در ذهن ، چه منشا حضور معنا در ذهن وضع باشد چه غیر آن. ۱. ۲ - مفهوم در اصطلاح اصولیون در اصطلاح اصولیون ، مفهوم، مقابل منطوق بوده و به معنایی گفته می‌شود که در ظاهر کلام آورده نشده، ولی به سبب خصوصیتی، از منطوق کلام فهمیده می‌شود؛ برای مثال، در جمله شرطیه «ان جاء زید فاکرمه»، منطوق، «وجوب اکرام زید به شرط آمدن او» است که از ظاهر لفظ به دست می‌آید، ولی مفهوم آن، «عدم وجوب اکرام زید در صورت نیامدن او» است که به سبب وجود خصوصیتی در منطوق به دست می‌آید. بنابراین، منظور از مفهوم، مفهوم جمله است نه مفهوم لفظ مفرد ، و مفهوم در اصطلاح اصولیون قضیه‌ای است که از جمله ترکیبی به دست می‌آید. منبع: ناصر، ج۲، ص۱۶ · محمد صنقور علی، ص۸۷۴ · محمد، ج۷، ص۳۵۳ · محمد رضا، ج۱، ص۱۱۱