مفهوم داوری — ب

تصور مفهوم داوری چندان دشوار نیست و بسیاری به شیوه غیر رسمی آن را تجربه کرده اند. اختلاف اشخاص ممکن است در درون یک جمع کوچک خانوادگی یا حلقه دوستانه یا همکاران یک اداره باشد و به واسطه حضور شخص یا گروهی رفع شود. در سطح بالاتر نیز دولت ها سازمانهای داخلی و خارجی شرکای تجاری سهامداران طرفین یک نزع و مانند آن می خواهند به جای اختلاف به راهکاری مسالمت آمیز نایل آیند و وقت و هزینه خود را مصروف دعوا نکنند. البته در هر مورد که شخص ثالثی با رضایت طرفین در رابطه آنها مداخله میکند داوری خود به خود محقق نمی شود بلکه باید ضمن تطبیق با ویژگی های داوری تحقق یا عدم تحقق آن را ثابت نمود. ب. ت. ب. تصور عمومی از داوری ضرورتی به بازخوانی تعاریفی که نویسندگان بیان نموده اند، نیست و نباید گرفتار مفهوم شناسی و ظرایف آن شویم. شاید شناخت عناصر داوری ما را بیشتر به مفهوم تخصصی آن و تحلیل مواد مورد نظر رهنمون شود. براین اساس ۱ - شخص ثالث که از او به داور یاد میشود با توافق طرفین اختلاف ی. ق. م. آنها مداخله نماید بین ثالث» و «ذینفع تفاوت است. کافی است که شخص، به طور مستقیم طرف دعوا نباشد اما نفع او در نتیجه اختلاف با شرایط خاص مانع داوری نیست. ماده ۴۶۹ قانون بیان می دارد: دادگاه نمی تواند اشخاص زیر را به سمت داور معین نماید مگر با تراضی طرفین ۱-... ۲ کسانی که در دعوا ذینفع باشند. ۲- قصد طرفین از مداخله شخص ثالث، تعیین راه حلی الزام آور» از سوی اوست هر چند که طرفین بعد از اعلام این راه حل بتوانند با توافق آن را رد کنند به موجب ماده ۴۸۶ قانون آیین دادرسی مدنی طرفین می توانند بعد از صدور رأی داور آن را به اتفاق رد کنند. بنابراین دخالت شخص برای جلب رضایت طرفین یا ارایه پیشنهادی مسالمت آمیز برای کاهش اختلاف به دلیل غیر الزام آور بودن داوری نیست. در صورت تردید در این که تصمیم شخص قدرت الزام آور دارد یا خیر اصل عدم توان الزام آور است. راه حل الزام آور باید همانند قضاوت به منظور حل و فصل اختلاف باشد عاملی ۱۴۱۳ .. ق. اعم از اینکه دعوا را به طور مستقیم یا غیر مستقیم منتفی کند. برای مثال راه حلی که تنها میزان خسارت را تعیین می نماید با راهکاری که علاوه بر آن ی. ا. ط. را به پرداخت این مبلغ نیز محکوم می نماید اعلامی و اجرایی فرقی ندارند و در هر دو هدف رفع اختلاف م. ب. و این هدف را باید در قصد طرفین از تعیین ثالث و اعطای اختیار به او جستجو نمود؛