مفهوم و انواع اصول

اصل عبارت است از ریشه بنیاد پی بی پایه هر چیز و در علم اصول به معنی قاعده دلیل ظاهر و استصحاب است. دستورالعمل شارع و قانونگذار در حالت شک و تردید بدون اینکه در دستورالعمل جهت کشف از واقع ملحوظ باشد، قواعد وسیع حقوقی را اصل principe) گویند. اصل گاه در مقابل ظاهر و دلیل و اماره به کار می رود چنانکه آمده است. الاصل دلیل حیث لا دلیل اصل به این معنی را فرض قانونی و گاه اصول عملی گویند. اصل عبارت از چیزی است که بدون ملاحظه جهت کشف از واقع مینماید و در مقام رفع شک و تردید تعیین تکلیف نموده و مثبت حکم یا موضوع خواهد بود. مانند اینکه ندانیم استعمال دخانیات حرام است یا خیر؟ با استعانت از اصل برائت حلیت آن را ثابت میکنیم یا اگر کسی یقین دارد که به دیگری بدهکار بوده است ولی شک دارد که دین خود را اداء کرده یا خیر؟ به موجب اصل استصحاب اشتغال ذمه او ادامه می یابد. یا اگر کسی در صحت عقد شک نماید میگوئیم اصل بر ص صحت آن است تا خلاف آن ثابت شود.