مقتضای ذات عقد

مقتضای ذات عقد، نتیجه و اثر مستقیمی است که طرفین به قصد حصول آن عقد را منعقد کرده اند. برای مثال مفاد عقد بیع تملیک عین به عوض معلوم است؛ یعنی به محض وقوع عقد، مشتری مالک مبیع و بابع مالک ثمن می شود. حال اگر در یع، شرط شود که مبیع به ملکیت مشتری در نباید شرط بزبور خلاف مقتضای ذات است، یا اگر در نکاح که مقتضای ذات آن ایجاد علقه زوجیت است طرفین در ضمن عقد شرط کنند که رابطه مزبور ایجاد نشود، این شرط خلاف مقتضای ذات عقد است. مقتضای اطلاق عقد، آن چیزی است که عقد بر حسب اطلاق خود یعنی در صورت عدم تقیید به اموری مانند وصف مکان و یا زمان - مقتضی آن است. برای نمونه، اقتضای عقد بیع مطلق آن است که ثمن نقد پرداخت شود و کلیه خیارات نیز حسب مورد به وجود آید.