مقتول: اقسام مقتول

مقتول یا مسلمان است یا کافر . مسلمان یا آزاد است یا برده . کافر نیز یا حربی است و یا ذمی . هر یک از اقسام یاد شده دارای احکامی است که به اختصار بیان می‌شود. ۱. ۱ - مقتول مسلمان سبب قتل او یا جهاد در راه خدا است یا استیفای حد یا قصاص و یا جنایت . اگر مسلمانی در جهاد با دشمنان دین یا خروج کنندگان بر امام (علیه‌السّلام) به شهادت برسد، احکام شهید با شرایطی بر او بار می‌شود. (ببینید: شهید ) اگر مسلمانی به سبب ارتکاب گناهی همچون لواط یا زنا به شرط احصان (ببینید: احصان ) و یا کشتن مسلمانی دیگر به اعدام محکوم شود، پیش از اجرای حکم، غسل میت را به جا آورده و کفن می‌پوشد، سپس اعدام می‌گردد. پس از اعدام، نماز بر او گزارده و دفن می‌شود. آیا مس او پس از اعدام، همچون مس سایر اموات قبل از غسل میت ، موجب وجوب غسل مسّ میت (ببینید: غسل مسّ میت ) می‌شود یا نه؟ مسئله محل اختلاف است. بزهکاری که حد او تازیانه (ببینید: تازیانه ) است، چنانچه زیر ضربات تازیانه کشته شود، در صورتی که در اجرا خطایی صورت نگرفته و تازیانه اضافه نخورده باشد، به قول مشهور ، قصاص یا دیه ثابت نمی‌شود. (ببینید: حدود ) اگر مسلمانی به سبب جنایتی کشته شود، در صورت عمدی بودن جنایت، با شرایطی قصاص (ببینید: قصاص ) ثابت می‌شود و با فراهم بودن شرایط، اولیای دم مقتول می‌توانند قاتل را قصاص کنند و با غیر عمدی بودن جنایت، دیه بر قاتل ثابت می‌گردد. (ببینید: دیات ) البته اگر جنایت خطای محض باشد، دیه بر عهده عاقله (ببینید: عاقله ) خواهد بود. (ببینید: جنایت ) چنانچه مقتول، برده و قاتل آزاد باشد، قصاص ثابت نیست؛ بلکه دیه بر قاتل ثابت است که قیمت برده خواهد بود. (ببینید: بردگی ) ۱. ۲ - مقتول کافر چنانچه مقتول کافر ذمّی و قاتل مسلمان باشد، بر قاتل دیه ثابت است و نه قصاص؛ (ببینید: اهل ذمه ) مقتول کافر حربی، خونش هدر است؛ نه قصاص دارد و نه دیه. (ببینید: اهل حرب ) (ببینید: قتل ) منبع: العروة الوثقی، ج۲، ص۹ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۴۷۰ · جواهر الکلام، ج۴۲، ص۸۱ · جواهر الکلام، ج۴۲، ص۱۵۰