منازل آخرت: برزخ

گر چه از یک نظر قبر همان عالم برزخ است، از لحاظ دیگر برزخ را می‌توان یکی از منازل قیامت تلقی کرد، برزخ واسطه میان دنیا و آخرت است، انسان پس از مرگ از جهت اعتقاداتی که داشته و اعمال نیک و بدی که در این دنیا انجام داده مورد بازپرسی خصوصی قرار می‌گیرد و پس از محاسبه اجمالی طبق نتیجه‌ای که گرفته شد به یک زندگی شیرین و گوارا یا تلخ و ناگوار محکوم گردیده و با همان زندگی در انتظار روز رستاخیز عمومی بسر می‌برد. روح انسان در برزخ، به صورتی که در دنیا زندگی کرده است به سر می‌برد اگر از نیکان است از سعادت و نعمت و جوار پاکان و مقربان درگاه خدا برخوردار می‌شود و اگر از بدان است در نقمت و عذاب و مصاحبت شیاطین و پیشوایان ضلال می‌گذراند. درباره انسان در عالم برزخ سخن بسیار است، از جمله اینکه بر اساس آموزه‌های دینی انسان در آن عالم سخت نیازمند کارهای نیک از قبیل دعا و صدقه دادن به نیت خود از طرف بستگان است، در روایتی آمده هر کسی که صدقه به فقیری به نیت میتی بدهد، فرشته‌ای آن را در ظرفی از نور که بسیار درخشنده است می‌گذارد و در عالم برزخ آن را به میت مورد نظر هدیه کننده می‌رساند و می‌گوید این هدیه را فلان کس برای شما فرستاده است، میت آن هدیه را می‌گیرد و از آن بهره مند می‌شود. منبع: امام خمینی، معاد از دیدگاه امام خمینی (تبیان دفتر ۳۰)، ص۱۷۱، نشر مؤسسه نشر آثار امام رحمة‌الله‌علیه، ۱۳۷۸ ش · شیعه در اسلام، ص ۱۶۳ · منازل الآخره، ص۱۶۴