منافع عمومی و مصالح ملی (فقه سیاسی): مفاد و معنای مصلحت

۱. تشخیص راه و روش حفظ نظام که در این صورت به عنوان یک قاعده مطرح م. ب.. چرا که حفظ نظام از اهم واجبات است حتی از نماز . ۲. برتری دادن مصلحت عام شخصی بر افراد. حال باید دید مبنای این مصلحت چیست‌؟ ممکن است گاه حفظ نظم و گاه امنیت کشور باشد. مبنای شرعی این معنا که مصلحت عموم بر مصلحت فرد ترجیح دارد این است که: با بررسی احکام شرع مقدس اسلام و با استقراء در احکام، مواجه می‌شویم که در تعارض حقوق فردی و اجتماعی، اسلام جمع گرا و به جمع توجه بیشتر دارد. حتی در نماز آنچه واجب بوده، به جماعت خواندن آن بوده است. اما این حکم که احکام اسلام در همه حال جمعی و خطاب به عام است و مصلحت جامعه بر فرد برتری دارد کلیت ندارد بلکه با بررسی مورد به مورد ملاحظه می‌شود که اسلام حفظ خون، جان و ناموس مسلمانان را در اولویت قرار داده و منافع جامعه را در هدر دادن خون مسلمان بی گناه برتری نداده است. ۳. احکام حکومتی که توسط ولی‌امر مسلمین بنا بر مصلحتهای ضروری صادر می‌گردد. این نوع احکام هرچند دائمی نبوده و مادام‌المصلحه می‌باشند لکن اصل مشروعیت آن از احکام اولیه محسوب می‌شود و در حقیقت نه یک امتیاز بلکه یک مسئولیت خطیر برعهده ولی‌امر است که در مواقع بسته شدن راه‌حل‌های مبتنی بر احکام اولیه از این شیوه برای گشودن بن‌بستها استفاده نماید. از خدا نیز به عنوان رسول ، دستوراتی دارد که اطاعت از دستورات رسول، بر مسلمانان واجب شده است.