مواد ۱۹۸ و ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی — ضامن یا وثیقه گذاری که به دلیل

اداره حقوقی قوه قضائیه نیز در نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۲۹۲۴ مورخ ۱۳۹۶/۱۱/۲۹ بیان داشت: اگرچه ماده ۲۶۵ قانون مدنی متخذ از ماده ۱۲۳۵ قانون مدنی فرانسه است اما قسمت اول آن با تغییر عبارتی آورده شده و این تغییر باعث شده است که این ماده فقط دلالت بر این امر نماید که دادن مال به دیگری ظهور در عدم تبرع دارد نه اینکه اماره مدیونیت باشد و قسمت دوم ماده نیز ناظر به مقام ثبوت است و نه اثبات. بنابراین و ب. ت. ب. اینکه وضع اماره قانونی نیازمند تصریح مقنن است در دعوای استرداد مال نمی توان با صرف استناد به ماده یاد شده حکم به رد دعوای خواهان صادر کرد، بلکه باید ب. ت. ب. نوع دعوا و سبب مطرح شده از سوی خواهان و دفاعیات خوانده و ادله ابرازی از سوی ایشان و یا اصول عملیه به موضوع رسیدگی و حکم مقتضی صادر کرد.» نتیجه و نظر نگارندگان نمیتوان از ماده ۲۶۵ قاعده ای کلی به دست آورد و آن را حتماً اماره ای بر مدیونیت یا صرفاً اصل عدم مدیونیت دانست و از آن یک حکم عام درباره همه پرونده ها استخراج نمود که تمام جوانب امر را پوشش دهد بلکه هر دعوا و هر ادعا فراخور شرایط و اوضاع و احوال خود حسب مورد نیازمند بررسی و رسیدگی خاص قضایی درباره همان پرونده است. برای مثال مطالبه وجه بابت قرض را نمیتوان با دادن مال جهت ودیعه یا هبه با یک قاعده کلی نظر داد یا مثلاً کسی که از طریق دستگاه pos وجهی را انتقال میدهد اماره ای بر خرید کالا است، مگر اینکه خلاف آن را ثابت کند، لذا آن را نمی توان با مصادیق دیگر قیاس کرد. پرداخت دین توسط غیر مدیون پرداخت دین به وسیله دیگران نیز امکان پذیر است، زیرا مقصود از وفای به عهد این است که طلبکار به حق خود برسد، راه وصول اهمیتی ندارد. ماده ۲۶۷ قانون مدنی به این امر دلالت دارد، حتی اگر پرداخت کننده از مدیون اجازه نداشته باشد. اما خاطر نشان می سازد حسب ماده مرقوم، کسی که دین دیگری را ادا می کند اگر با اذن مدیون باشد، حق مراجعه به او را دارد، والا حق رجوع به مدیون را ندارد. ضامن یا وثیقه گذاری که به دلیل عدم پرداخت اقساط وام گیرنده بالاجبار نسبت به تسویه حساب بانکی وی اقدام میکند مشمول مقرره ماده ۲۶۷ نمی باشد، زیرا شخص به حکم قانون یا اخلاق ناگزیر از پرداخت دین دیگری شده است نه از روی میل و رضا وفق ماده ۲۷۱ قانون مدنی دین باید به شخص داین یا به کسی که از طرف او وکالت دارد تأدیه گردد یا کسی که قانوناً حق قبض دارد، تأدیه ب. غ. از اشخاص مذکور، وقتی صحیح است که طلبکار راضی باشد. اگر طلبکار طلب خود را تحویل نگیرد تکلیف چیست؟ بعضاً طلبکار به هر انگیزه ای از جمله ادعای انحلال معامله یا غیره از دریافت طلب امتناع می ورزد در این صورت ماده ۲۷۳ قانون مدنی یک راهکار کلی مقرر کرده و بیان نموده متعهد به وسیله تصرف دادن آن به حاکم ی. ق. م. او بری میشود. حال راه حل عملی قضیه چیست؟ به نظر درست ترین راهکاری که می توان برای آن در نظر گرفت این است که ابتدا مدیون اظهارنامه ای مبنی بر قصد پرداخت بدهی خود و اعلام شماره حساب از سوی طلبکار برای وی ارسال نماید. چنانچه طلبکار شماره حساب اعلام ننمود این اظهارنامه را به همراه درخواستی مبنی بر قصد واریز وجه بابت بدهی خود به طلبکار در صندوق دادگستری به رئیس دادگستری تقدیم نماید. رئیس دادگستری می بایست شماره حساب صندوق دادگستری را معرفی کرده و مدیون پس از پرداخت بدهی در صندوق دادگستری فیش واریزی را به رئیس دادگستری تحویل دهد. رئیس دادگستری نیز به دفتر کل دستور ثبت اندیکاتور و بایگانی بدهد، سپس دستور دهد جهت احتیاط یک نسخه از فیش واریزی به امور مالی بخش ذی حسابی) ارسال شود. پس از این مراحل مدیون طی اظهارنامه ای به طلبکار موضوع را به وی اطلاع داده تا با مراجعه به دادگستری طلب خود را دریافت نماید. با این وصف مدیون بری شده و خسارات قانونی از جمله خسارت تأخیر تأدیه شامل حال وی نمی شود. ۱۰ فاکتور بدون امضا بعضاً مشاهده می شود فروشندگانی که مبادرت به فروش کالا می نمایند صرفاً امضای خود را ذیل فاکتور درج و امضای خریدار را اخذ نمی نمایند. در این صورت باید گفت چنانچه خریدار نسبت به پرداخت بدهی خود اقدام نکند، این فاکتور هیچ ارزش و اعتبار حقوقی ندارد و محاکم این گونه فاکتورها را به عنوان دلیل و مستند دعوا مورد قبول قرار نمی دهند، لذا میبایست از طریق دیگر ادله از جمله شهادت شهود یا غیره ادعای خود را اثبات نماید. مگر آنکه خوانده آن را قبول داشته باشد. ۱۱ - منظور از پیش فاکتور پروفر ما اینویس - Proforma Invoice) چیست و اعتبار قانونی آن چه میزان است؟ پیش فاکتور سندی است که به درخواست خریدار توسط فروشنده صادر و برای وی ارسال میشود که مشتمل بر توافقات اولیه طرفین در مورد مشخصات کالا، تعداد و بهای آن است. تا زمانی که طرفین مجدداً توافق بر انعقاد معامله ننمایند، قرارداد نهایی نشده و هیچ ارزش و اعتباری ندارد و لذا برای فروشنده الزام آور نیست. پیش فاکتورها به دلیل نوسانات قیمت و تغییرات شرایط پرداخت معمولاً مدت دار صادر میشوند. پیش فاکتور را نمی توان ایجاب تلقی کرد و قبول بعدی خریدار را به منزله قطعیت بیع به حساب آورد. بنابراین معامله زمانی نهایی میشود که فاکتور اصلی با امضای فروشنده صادر شده باشد. هدف از صدور پیش فاکتور صرفاً کمک به خریدار جهت اطلاع و آشنایی کامل از جزئیات کالا قیمت نحوه حمل چگونگی و شرایط پرداخت ثمن تخفیفات و مشخصات دیگر معامله است.