موارد رسیدگی غیابی — خ

همان طور که گفتیم به موجب قانون آیین دادرسی مدنی دادگاهها مجاز شده اند که در موارد خاص در صورت خیاب خوانده به دعوی مطروحه رسیدگی و حکم لازم را صادر نمایند. غیاب مذکور در قانون آیین دادرسی مدنی مفهومی گسترده تر از مورد غایب مفقود الاثر در قانون مدنی دارد. به موجب ماده (۱۰۱ ق.م. غایب مفقود الاثر کسی است که از غیبت او مدت طولانی سپری شده و از وی خبری در دست نباشد. به عبارت دیگر در قانون آیین دادرسی مدنی، غایب اعم از غایب مفقود الاثر است زیرا به موجب این قانون اشخاصی که غایب مفقود الاثر به شرحی که در قانون مدنی آمده است نیستند نیز تحت شمول این قانون قرار می گیرند. بنابراین اگر شخص از دعوی مطروحه علیه خود اطلاع پیدا نکند و یا علی رغم اطلاع از وقت رسیدگی و دعوی مطروحه علیه خود، در جلسه دادرسی به لحاظ سفر یا استنکاف حضور پیدا نکند رسیدگی به دعوی مدنی متوقف نخواهد شد و تحت شرایطی دادگاه به دعوی رسیدگی و حکم غیابی صادر می نماید. این شرایط ب. ت. ب. نوع دادرسی متفاوت است. خ. ر. ب. دفتر دادگاه ارسال می دارد. مدیر دفتر پس از اتمام تبادل لوایح پرونده را به نظر رئیس دادگاه رسانیده تا رئیس دادگاه رأی مقتضی صادر نماید. در این نوع از دادرسی به موجب ماده ۱۶۴ ق.آ.د.م ، حکم دادگاه در تمام موارد حضوری محسوب شده مگر در مواردی که مدعی علیه هیچ جواب کتبی نداده باشد. نوع دوم دادرسی اختصاری است؛ در دادرسی اختصاری وقتی خواهان دادخواست خود را با پیوستها به دفتر دادگاه تسلیم نمود مدیر دفتر دادگاه مکلف است در صورت کامل بودن دادخواست بلافاصله و در صورت ناقص بودن پس از رفع نقص دادخواست یک نسخه از دادخواست و پیوستها را با تعیین روز و ساعت جلسه دادرسی برای مدعی علیه ارسال دارد، ابلاغ جلسه رسیدگی به طرفین الزامی است و طرفین میتوانند در جلسه رسیدگی شخصاً حاضر شوند یا لایحه بدهند و یا وکیل معرفی نمایند و دادگاه بایستی در این نوع دادرسی قبل از شروع به رسیدگی اطمینان از ابلاغ جلسه به طرفین یا وکلای آنها داشته باشد. در این نوع دادرسی نیز در صورتی حکم غیابی تلقی میگردد که مدعی علیه در هیچ یک از جلسات حاضر نشده باشد.