موجه و مدلل بودن — مرحله ای دیگر به دست می آورند

مرحله ای دیگر به دست می آورند. بدین سان توجیه رای یکی از وثیقه های آزادی عمومی و حافظ حقوق بشر در جامعه است. ۲۵۹ اگر دادرس تلاش نماید که رأیی موجه انشا کند، حقیقت و عدالت بهتر تأمین میشود زیرا ممکن است ذهن دادرس مشغول افکار متعددی شود که پایه و مایه ای نداشته باشند اما وقتی مکتوب شده و دلایل مناسبی آنها را حمایت کند، به نحوی که توجیه آن برای هر خواننده ای میسر باشد اطمینان از صحت حکم و تحلیل درست بیشتر ۲۶۰ اساساً یکی از نکات مفید در انتشار آرا نیز همین است که دادرسان، همیشه نگران نقد و چه بسا احراز خطاهای آشکار خود باشند. اگر رأی موجه باشد. اعتماد به رویه قضایی بیشتر میشود و دادرس نیز با افتخار از تصمیم خود حمایت می کند. ب. ت. ب. این دلایل باید گفت که رأی دادگاه وقتی موجه است که خواننده، به طور ۲۶۱ احساس کند که دادگاه تلاش متعارف خیر خواهانه و منصفانه ای مبذول داشته و تصمیم او به واقع نظر بی طرفانه ای م. ب. که بعد از احاطه بر همه جوانب امر بیان نموده است. در این معنا موجه بودن» می تواند به قانع کننده نیز تفسیر شود زیرا همت دادرس در این است که علاوه بر واقعیت و حق مطلب طرفین دعوا را نیز به ظاهر اقدام خود قانع کند و اطمینان دهد که به تمام اظهارت آنها توجه داشته است. با این بیان مدلل بودن رأی همیشه این اهداف را برآورده نمی کند؛ در واقع مدلل بودن، قالب رأی را مستحکم و آن را به قواعد حقوقی نزدیک میکند اما موجه بودن، انعطاف رأی و تطبیق آن با انتظارات طرفین را برآورده می سازد از این رو رایی که با استناد به اسناد عادی یا رسمی شهادت مطلعین قراین و دیگر ادله صادر شده باشد خواننده را به ابتنای آن بر قواعد مطمئن میکند اما سوالات متعددی برای او باقی می ماند که در قالب خشک ادله قرار ندارند و پاسخ آنها با تبیین و تشریح مناسب یا توجیه اقدام دادگاه به دست می آید.